Thứ Bảy, 2 tháng 4, 2016

Bộ trưởng nói “đa số thực phẩm là an toàn”: Thật khó tin

Ảnh: TTXVN
Ảnh: TTXVN

Khó tin! Không có cơ sở để khẳng định thực phẩm an toàn, bởi hằng ngày các cơ quan chức năng vẫn phát hiện thực phẩm bẩn. 

Nhiều người dân cũng như các chuyên gia và đại biểu Quốc hội đã phản ứng như trên về phát biểu của Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Cao Đức Phát trước Quốc hội ngày 1-4: “Đa số thực phẩm an toàn nhưng nhân dân không biết nên có cảm giác tất cả không an toàn”.

Chỉ mới tập trung vào chỉ tiêu hóa học

Trao đổi với chúng tôi, GS Nguyễn Quốc Vọng (Đại học RMIT, Úc) cho rằng một loại nông sản được coi là sạch, an toàn khi đảm bảo ba tiêu chí là không có tồn dư hóa chất vượt ngưỡng cho phép (chỉ tiêu hóa học), không có vi sinh vật gây hại vượt ngưỡng và không có các vật cứng, nhọn gây hại cho người sử dụng (các thành phần vật lý). 

Trong khi đó, báo cáo của Bộ NN&PTNT chỉ mới tập trung vào một thành phần là các chỉ tiêu hóa học.

Thực tế cho thấy đang có sự khác biệt giữa tuyên bố của Bộ trưởng Cao Đức Phát với niềm tin của người tiêu dùng. Bởi hằng ngày người dân vẫn nhận được thông tin về sử dụng hóa chất quá mức trong trồng rau, trái cây, hóa chất cấm trong nuôi heo, nuôi gà. 

“Nếu thực phẩm an toàn đến mức đó, tại sao số vụ ngộ độc tập thể lại liên tiếp diễn ra?” - ông Vọng thắc mắc.

Cũng theo ông Vọng, cần xem xét lại quy trình lấy mẫu kiểm tra của Bộ NN&PTNT. Bởi nếu tập trung lấy mẫu ở siêu thị hay các mô hình đã đạt chuẩn như VietGAP, đương nhiên kết quả sẽ đẹp. 

Hơn nữa, nếu chỉ tập trung lấy mẫu trong các siêu thị hay cửa hàng tiện lợi để cho thấy thực phẩm an toàn thì cần lưu ý rằng thực phẩm tại kênh bán lẻ hiện đại nói trên mới chỉ chiếm 15% tổng tiêu thụ của toàn bộ thị trường. 

“Tức là còn tới 85% nông sản được tiêu thụ tại các chợ truyền thống chưa được kiểm soát” - ông Vọng nói.

“... Đa số thực phẩm của chúng ta là an toàn, nhưng nhân dân không biết nên có cảm giác là tất cả không an toàn...
Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Cao Đức Phát phát biểu tại Quốc hội ngày 1-4
Ảnh: Võ Văn Thành
“Tôi nghĩ tình hình khác hẳn với những gì mà Bộ trưởng Cao Đức Phát nói. Theo tôi, cần phải xem lại cách lấy mẫu của Bộ NN&PTNT 
Bà Nguyễn Thị Hồng Minh - nguyên thứ trưởng Bộ Thủy sản

Một chuyên gia ngành nông nghiệp cũng có cùng quan điểm khi cho rằng tại các quốc gia phát triển, nông sản thực phẩm đưa ra thị trường tiêu thụ tức là phải sạch, được sản xuất theo một quy trình có kiểm soát. 

Trong khi VN lấy chuẩn nào để nói rằng phần lớn nông sản đưa ra thị trường là an toàn? Nếu lấy chuẩn là nông sản đạt chứng nhận VietGAP (thực hành nông nghiệp tốt của VN do Bộ NN&PTNT ban hành), con số thực tế lại trái ngược hoàn toàn với báo cáo.

Bởi đến nay, trong số 1 triệu ha đất trồng rau củ, có chưa đến 1% đạt chuẩn VietGAP.

“Nếu coi VietGAP là tiêu chuẩn tạo ra nông sản an toàn, còn có đến 99% nông sản làm ra chưa đạt chuẩn này. Chưa kể còn có những tiêu cực trong quá trình cấp tiêu chuẩn này nữa” - vị này khẳng định. Chưa hết, tỉ lệ trang trại đạt chứng nhận VietGAP trong chăn nuôi còn thấp hơn trồng trọt.

“Hai năm qua Bộ y tế cho nhập khẩu trên 9 tấn chất tạo nạc (salbutamol) nhưng đến nay các cơ quan chức năng không biết số thuốc ấy đi đâu, dùng vào mục đích gì thì làm sao người dân yên tâm được” - vị này khẳng định.

“Nếu thực phẩm an toàn như ông bộ trưởng nói thì heo ăn chất cấm, rau có chứa thuốc trừ sâu đã đi đâu?
Chị Vân Kiều (quản lý một trường mầm non Ở Q.3, TP.HCM)
“Tôi không tin chuyện đa số thực phẩm an toàn như Bộ trưởng Cao Đức Phát đã nói, ông ấy có phải đi chợ như chúng tôi đâu!
Chị Nguyễn Kim Oanh (Q.Bình Thạnh, TP.HCM)

Cứ kiểm tra là phát hiện thực phẩm bẩn

Trong khi Bộ trưởng Cao Đức Phát khẳng định “đa số thực phẩm an toàn”, người tiêu dùng tại TP.HCM hiện vẫn đang bị bao vây bởi thực phẩm bẩn, bởi cơ quan chức năng liên tục phát hiện nông sản thực phẩm có chứa chất gây tổn hại đến sức khỏe.

Một cán bộ Chi cục Thú y TP.HCM thừa nhận tình hình kinh doanh, vận chuyển thịt bẩn vào TP.HCM tiêu thụ thời gian qua vẫn diễn biến phức tạp, chưa có dấu hiệu giảm.

“Ngoài việc ngụy trang để “lọt” qua các chốt kiểm tra, các đối tượng kinh doanh thịt bẩn “chuyển hướng” vận chuyển qua đường cao tốc để trốn tránh kiểm dịch” - vị này nói.

Ngày 2-4, UBND Q.3 (TP.HCM) cho biết vừa ra quyết định đình chỉ hoạt động của Công ty TNHH Bính Hạnh, đồng thời xử phạt ông Nguyễn Xuân Bính (tổng giám đốc công ty) gần 300 triệu đồng do kinh doanh sản phẩm động vật không giấy chứng nhận kiểm dịch, sử dụng hóa chất không rõ nguồn gốc, không đảm bảo điều kiện vệ sinh thú y, sử dụng sản phẩm động vật bị nhiễm khuẩn vượt mức giới hạn.

Trước đó, Chi cục Thú y TP phối hợp với các cơ quan chức năng bắt quả tang ông Bính đang tổ chức cho công nhân ngâm tẩm hóa chất, huyết bò và nước để “phù phép” thịt heo nái thành thịt bò trước khi tung ra thị trường tiêu thụ.

Tại thời điểm kiểm tra, công ty có 2.044kg thịt heo nái (có 865kg thịt đã ngâm hóa chất), đều không có giấy chứng nhận kiểm dịch.

Ngoài ra, cơ quan chức năng còn phát hiện hai bọc nilông đựng bột hóa chất metabisulfite, không được phép dùng để bảo quản thịt, được ông Bính mua từ chợ Kim Biên (Q.5) để ngâm giúp thịt heo tươi lâu và khử mùi.

Theo ông Bính, việc biến thịt heo nái thành thịt bò thực hiện từ đầu tháng 11-2015. Mỗi ngày, công ty nhập khoảng 600kg thịt heo do mối hàng ở Đồng Nai giao đến bằng xe máy.

Thịt heo nái nguyên mảng được cắt từng khối nửa ký hoặc cắt lát mỏng ngâm vào một dung dịch với tỉ lệ: 100g hóa chất metabisulfite - 6 lít huyết bò - 56 lít nước lọc. Ngâm khoảng 15 phút, số thịt này đưa vào kho bảo quản, phân phối tại nhiều quán phở bò ở TP.HCM.

Kết quả xét nghiệm cho thấy ngoài việc nhiễm vi sinh vượt mức quy định, tất cả các mẫu xét nghiệm đều chứa hóa chất metabisulfite.

Chỉ trong vòng hơn một tuần (từ 22 đến 30-3) ra quân xử phạt tại khu vực đường dẫn vào cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, cơ quan chức năng phát hiện 23 trường hợp vận chuyển sản phẩm động vật bẩn, tổng số tiền xử phạt trên 80 triệu đồng.

Điển hình ngày 26-3, đoàn liên ngành phòng chống dịch phối hợp với Đội CSGT Cát Lái (Công an TP.HCM) kiểm tra xe tải chở 37 con heo vào TP.HCM giết mổ, kết quả xét nghiệm cho thấy toàn bộ số heo này đều dương tính với virút lở mồm long móng.

Theo Chi cục Thú y TP.HCM, trong quý 1-2016 cơ quan này phát hiện và xử phạt 622 trường hợp vi phạm hành chính trong lĩnh vực thú y, với số tiền thu phạt trên 1,8 tỉ đồng, tiêu hủy hàng trăm con heo cùng hàng tấn thịt heo, bò, dê, phụ phẩm trâu bò, sản phẩm chế biến, chưa kể hàng ngàn con gia cầm và sản phẩm gia cầm các loại.

Đặc biệt, cơ quan này đã xử phạt vi phạm 23 trường hợp kinh doanh không đảm bảo tiêu chuẩn an toàn thực phẩm với số tiền trên 80 triệu đồng, trong đó có 17 trường hợp kinh doanh thịt heo bị bơm nước.

Kiểm tra 451 lô heo tại chín cơ sở giết mổ trên địa bàn, phát hiện 37 lô heo dương tính với chất cấm nhóm beta-agonist, xử lý vi phạm hành chính 28 trường hợp giết mổ động vật chứa chất cấm với số tiền phạt gần 400 triệu đồng. 

Phù phép thịt trâu thành thịt bò

Cơ sở biến thịt trâu thành thịt bò bị phát hiện sáng 2-4 - Ảnh: Trạm thú y Củ Chi cung cấp

Trạm thú y huyện Củ Chi, TP.HCM cho biết đã chuyển hồ sơ vụ kinh doanh trái phép thịt trâu đông lạnh nhập khẩu từ Ấn Độ tại cơ sở của bà Nguyễn Thị Thủy (ấp Trạm Bơm, xã Tân Phú Trung, Củ Chi) cho Chi cục Thú y TP.HCM xử lý sau khi đã xử phạt hành chính.

Rạng sáng 2-4, đoàn kiểm tra liên ngành vệ sinh an toàn thực phẩm huyện Củ Chi kiểm tra cơ sở kinh doanh của bà Thủy, phát hiện chứa 2.207kg thịt trâu đông lạnh Ấn Độ đựng trong các kiện hàng.

Ngoài ra, phát hiện thêm 8 bịch huyết tươi của heo trọng lượng 5kg dùng trét lên thịt trâu để bán... cho tươi.

Theo Trạm thú y Củ Chi, việc kiểm tra còn phát hiện mặc dù trên giấy tờ nhãn mác ghi thịt trâu nhưng bà Thủy đã thuê người “phù phép” thành thịt bò bán tại chợ Tân Phú Trung (Củ Chi) và các quán ăn để hưởng chênh lệch.

HOÀNG LỘC

TRẦN MẠNH - HOÀNG LỘC

Hoa cúc, giấm... hỗ trợ chữa giãn tĩnh mạch chân

Tuy bệnh ít nguy hiểm tính mạng nhưng kéo dài làm giảm chất lượng cuộc sống, gây tốn kém tiền bạc và thời gian. 

Thực tế có đến 75% người có triệu chứng suy tĩnh mạch chân (nặng chân, đau bắp chân, phù chân sau một ngày đứng làm việc, vọp bẻ chân về đêm, nổi “gân xanh” ở chân, sạm da chân, loét chân) nhưng không được điều trị kịp thời.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ gây bệnh là do di truyền, lớn tuổi, béo phì, thai kỳ, đứng lâu, có khi do sử dụng thuốc tránh thai và những thay đổi nội tiết tố trong thời kỳ mãn kinh... Hiện nay nhiều tiến bộ khoa học trong điều trị đã giúp giải quyết phần lớn vấn đề của bệnh này bằng phương pháp nội khoa hoặc phẫu thuật.

Tuy nhiên y học cổ truyền cũng có nhiều phương thuốc đơn giản nhưng hiệu quả hỗ trợ chúng ta khắc phục chứng giãn tĩnh mạch này.

1. Giấm táo: là thực phẩm giúp làm sạch cơ thể một cách tự nhiên, đồng thời giúp cải thiện tuần hoàn máu.

* Dùng ngoài: thoa đều giấm táo trên da chân tại chỗ tĩnh mạch giãn và chà xát nhẹ nhàng. Làm như vậy mỗi ngày 2 lần vào buổi sáng sớm và trước khi đi ngủ. Thực hiện phương thuốc này trong một vài tháng sẽ thấy giảm tình trạng giãn tĩnh mạch chân.

* Uống: chia đều uống ngày 2 lần giấm táo pha loãng với nước (gồm 2 muỗng cà phê giấm táo (10ml) pha với 100ml nước và khuấy đều). Dùng ít nhất một tháng sẽ thấy kết quả tích cực.

2. Ớt sừng đỏ: là một nguồn rất giàu vitamin C và bioflavonoid, làm tăng lưu thông máu, giúp giảm đau do tắc nghẽn và tĩnh mạch bị sưng. Pha một muỗng cà phê bột ớt sừng đỏ vào một ly nước nóng, khuấy đều và uống hỗn hợp này ba lần một ngày trong khoảng một hoặc hai tháng.

3. Dầu ô liu: làm tăng tuần hoàn máu là điều cần thiết để điều trị giãn tĩnh mạch. Xoa bóp bằng dầu ô liu có thể giúp tăng cường lưu thông, do đó làm giảm đau và sưng. Trộn một lượng bằng nhau của dầu ô liu và vitamin E, làm ấm hỗn hợp dầu này sau đó massage các tĩnh mạch với dầu ấm trong vài phút. Thực hiện mỗi ngày hai lần trong 1-2 tháng.

4. Tỏi: là một loại thảo dược tuyệt vời cho việc giảm viêm và các triệu chứng của giãn tĩnh mạch. Nó cũng giúp loại bỏ các chất độc hại trong mạch máu và cải thiện lưu thông.

Thái mỏng khoảng 6 tép tỏi, đặt chúng vào một chai thủy tinh sạch. Vắt thêm 3 quả cam lấy nước và đổ vào chai, thêm 2 muỗng canh dầu ô liu, trộn đều và để yên hỗn hợp này trong 12 giờ.

Lắc đều bình và lấy vài giọt để lên bàn tay và massage các tĩnh mạch bị viêm theo chuyển động tròn trong khoảng 15 phút. Dùng một miếng vải thấm dung dịch này và bó vào chỗ sưng để yên đến sáng.

Cần kiên nhẫn áp dụng mỗi ngày trong vài tháng, đồng thời thêm một ít tỏi tươi vào chế độ ăn uống mỗi ngày.

5. Hoa cúc vạn thọ: đây cũng là nguồn giàu chất flavonoid và vitamin C giúp cải thiện lưu thông tuần hoàn mạch máu. Đun 5-6 hoa cúc vạn thọ trong 500ml nước trong 5 phút. Để ấm. Dùng một miếng vải bông nhúng ướt dung dịch và đặt ngay trên chỗ sưng. Để yên 5 phút. Làm nhiều lần trong ngày. Uống thêm trà hoa cúc tươi. Trong vài tháng sẽ thấy hiệu quả.

DS LÊ KIM PHỤNG

Cà phê giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng?

Trong nghiên cứu này, các nhà khoa học tại Trường ĐH Southern California (Mỹ) đã phân tích dữ liệu sức khỏe và thói quen sống của gần 5.200 bệnh nhân ung thư đại trực tràng và so sánh với khoảng 4.100 người khỏe mạnh tại miền bắc của Israel.

Những người tham gia sẽ hoàn thành một bảng câu hỏi liên quan đến tiền sử gia đình, mức độ hoạt động thể chất, thói quen hút thuốc, chế độ ăn uống (trong đó có cả việc dùng cà phê) và các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến nguy cơ ung thư đại trực tràng.

Các nhà nghiên cứu nhận thấy những người uống cà phê ở mức vừa phải với khoảng 1-2 tách mỗi ngày có thể giảm được 26% nguy cơ bị ung thư đại trực tràng khi so với những người không uống hoặc uống rất ít cà phê.

Theo các nhà nghiên cứu, có thể các hợp chất caffeine và polyphenol trong cà phê đã giúp chống lại quá trình oxy hóa, làm giảm sự tăng trưởng của các tế bào ung thư ruột kết.

BS NGUYỄN TẤT BÌNH (Theo journal cancer epidemiology, biomarkers & prevention)

"Dược liệu nhập lậu chỉ còn là rác"

Nhiều dược liệu bị “nhái” khó phân biệt được thật giả. Trong ảnh là củ thiên ma khô và hạt ý dĩ khô bị làm giả (bên trái), không khác lắm với sản phẩm thật (bên phải) - Ảnh: Nguyễn Khánh
Nhiều dược liệu bị “nhái” khó phân biệt được thật giả. Trong ảnh là củ thiên ma khô và hạt ý dĩ khô bị làm giả (bên trái), không khác lắm với sản phẩm thật (bên phải) - Ảnh: Nguyễn Khánh
Nhiều dược liệu bị “nhái” khó phân biệt được thật giả. Trong ảnh là củ thiên ma khô và hạt ý dĩ khô bị làm giả (bên trái), không khác lắm với sản phẩm thật (bên phải) - Ảnh: Nguyễn Khánh

Hôm đầu tuần vừa qua, cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) Nguyễn Thanh Phong đã đặt mục tiêu đến giữa năm 2017 sẽ siết chất lượng thực phẩm chức năng bằng áp dụng quy trình thực hành tốt sản xuất (GMP) với cơ sở sản xuất thực phẩm chức năng.

“Dược liệu nhập lậu thì chỉ còn là rác, tôi đã nói nhiều lần rồi nhưng tình trạng vẫn thế. Nếu thực phẩm chức năng sử dụng nguyên liệu rác này thì chất lượng không thể tốt được

Ông Phạm Thanh Kỳ

Nội ngoại đều có “vết”

Dung dịch sâm dạng nước nhập khẩu từ Hàn Quốc là một trong những loại thực phẩm chức năng nhiều vi phạm nhất.

Mới nhất, hôm đầu tháng 3 vừa qua, Thanh tra Bộ Y tế đã có quyết định xử phạt tới 360 triệu đồng đối với hai công ty SSBio Pharma Vina và SSBio Pharm K-V, do loại dung dịch sâm Hàn Quốc mà hai công ty này kinh doanh và quảng cáo có tên Korea red Ginseng Extract Royal, lô sản xuất 26-9-2014, hạn sử dụng 25-9-2017 có chất lượng không như công bố, công ty tự tẩy xóa, sửa chữa, làm sai lệch nội dung ngày tháng trên phiếu kiểm nghiệm, quảng cáo sản phẩm như thuốc chữa bệnh, thông tin trên nhãn phụ làm sai lệch thông tin hàng hóa...

Trước đó, nhiều loại dung dịch sâm khác cũng bị phạt vì kiểm tra không hề thấy sâm hoặc hàm lượng sâm thấp kiểu “chạy qua hàng nước sâm”, rồi quảng cáo rùm beng khiến người dân tưởng đó là thực phẩm bổ dưỡng, dùng cho người già, người bệnh.

Hôm 31-3, ông Lê Văn Giang, phó cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, cũng phải đại diện cục này làm việc với doanh nghiệp dược và các chuyên gia về dược liệu, giải quyết tố cáo của doanh nghiệp chuyện trên 80 loại thực phẩm chức năng ghi nhãn/quảng cáo sử dụng nguyên liệu là cây trinh nữ hoàng cung, sản phẩm có tác dụng hỗ trợ điều trị u xơ tử cung, phì đại tuyến tiền liệt nhưng kiểm tra thì thấy hoạt chất đặc trưng của trinh nữ hoàng cung trong 81/84 mẫu được kiểm tra là thấp hoặc không có.

Vì cụm công trình liên quan đến cây trinh nữ hoàng cung đã được bằng độc quyền giải pháp nên doanh nghiệp tố cáo lên Cục An toàn thực phẩm, kiến nghị cục cho kiểm tra toàn bộ các thực phẩm chức năng ghi nhãn có sử dụng trinh nữ hoàng cung trên thị trường.

Theo ông Phạm Thanh Kỳ - chuyên gia về dược liệu và nguyên là hiệu trưởng ĐH Dược Hà Nội, đang có tình trạng “siêu tách chiết” hoạt chất dược liệu từ Trung Quốc, như tách hoạt chất từ cam thảo làm thuốc viên chữa ho, tách chiết chất màu từ hồng hoa hay tách hoạt chất từ đan sâm, tam thất làm thuốc viên điều trị huyết áp, dự phòng chứng đau thắt ngực, giảm béo...

“Dược liệu nhập lậu thì chỉ còn là rác, tôi đã nói nhiều lần rồi nhưng tình trạng vẫn thế. Nếu thực phẩm chức năng sử dụng nguyên liệu rác này thì chất lượng không thể tốt được” - ông Kỳ nhận định.

Chẳng lẽ bó tay?

Rất khó kiểm soát quảng cáo và chất lượng thực phẩm chức năng, tháng nào Cục An toàn thực phẩm cũng phạt nhưng tình hình vẫn thế. Quảng cáo là vi phạm thường gặp nhất trong số các vi phạm về an toàn vệ sinh thực phẩm (quý 1-2016 có 20 công ty bị xử phạt vi phạm hành chính về an toàn, vệ sinh thực phẩm, 13/20 công ty là vi phạm quảng cáo).

Từ nhiều dược liệu chất lượng chưa rõ ràng và trải qua khâu sản xuất, công bố chất lượng không yêu cầu kiểm nghiệm định tính hàm lượng hoạt chất, chỉ cần định lượng thấy vết hoạt chất, sau đó thực phẩm chức năng ra thị trường công bố đủ loại tác dụng từ hỗ trợ điều trị đủ loại bệnh từ làm đẹp, trẻ hóa tới bệnh nan y, như ung thư, da, mắt, tóc, dạ dày, muốn tác dụng nào cũng có.

Tuy nhiên về chất lượng thì nói như ông Nguyễn Thanh Phong tại hội thảo mới được tổ chức ở Hà Nội nhằm “siết chặt” khâu sản xuất thực phẩm chức năng, nếu áp dụng GMP mới ở thực phẩm chức năng, sẽ trên 1/2 cơ sở đang sản xuất có thể bị ngừng hoạt động.

“Có cơ sở rất hiện đại, nhưng có cơ sở như Công ty MC Food mới bị thu hồi chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm gần đây thì dây chuyền rất bẩn. Thực phẩm chức năng có nguyên liệu từ dược liệu cũng dễ bị nhiễm nấm, vi sinh” - ông Phong thừa nhận.

Theo khảo sát công bố gần đây tại Hà Nội, có tới 40-50% số người trưởng thành được hỏi ở Hà Nội và TP.HCM cho biết từng sử dụng thực phẩm chức năng. Nhu cầu dùng thực phẩm chức năng là có thật ở không ít người để tăng cường hỗ trợ sức khỏe cũng như hỗ trợ điều trị một bệnh nào đó. Nhưng vấn đề phải kiểm soát chất lượng và quảng cáo để sản phẩm đúng như những lời quảng cáo?

Gần đây ban soạn thảo Luật dược sửa đổi có đề nghị đưa vào dự thảo này một quy định gây tranh cãi là cấm quảng cáo tác dụng phòng, hỗ trợ chữa bệnh ở sản phẩm không phải là thuốc (như thực phẩm chức năng).

Tuy đề nghị này bị phản ứng gay gắt, điều đó cũng cho thấy tình trạng quảng cáo thực phẩm chức năng như thuốc nhưng điều kiện sản xuất, tiêu chuẩn lẫn chất lượng sản phẩm thấp hơn thuốc nhiều lần đang ngày càng cấp bách.

Muốn lục hồ sơ 20.000 sản phẩm đã được lưu hành để rà soát lại chất lượng không phải dễ, nhưng không phải là điều không làm được!

LAN ANH (lananh@tuoitre.com.vn)

​Bệnh nhân nghèo đi khám gặp “cò” lừa

Biết chẳng thể làm gì giúp bệnh nhân thế nhưng những bác sĩ tại đó vẫn “đè” bệnh nhân ra làm các xét nghiệm để thu về 1,9 triệu và kết luận cuối cùng là U xơ thần kinh không xử trí được và giới thiệu sang một phòng khám khác. Giữa trưa Hà Nội, hai anh em nhịn đói co ro góc hành lang bệnh viện chờ đến chiều đi khám bệnh… Đó là câu chuyện đáng buồn của anh Đỗ Văn T., 33 tuổi ở Thượng Mỗ, Đan Phượng, Hà Nội.

Anh Đỗ Văn Tâm, anh trai của anh T. kể, em trai mình bị khối u từ bé, năm 1997 được mổ tại Bệnh viện Thanh Nhàn, sau mổ cũng đã mấy lần đi các bệnh viện nhưng đều không đủ tiền điều trị rồi lại về.

Cách đây 5 năm, hai anh em có xuống BV K khám nhưng đúng lúc đó bố mẹ bệnh nặng nên cả gia đình lại dồn tiền chữa bệnh cho bố mẹ. Giờ bố mẹ đã mất, ba anh em ai cũng có gia đình, kinh tế không dư dả nên không giúp đỡ gì được.

T cũng có gia đình và 3 con gái, đứa lớn 5 tuổi, đứa nhỏ 1 tuổi, gia đình chỉ có mình vợ T là lao động chính  nên khó khăn. Hôm lên Hà Nội khám trong túi không nhiều nhặn gì chỉ có 2 triệu đồng.

Ngồi chờ khám ở Bệnh viện K rất đông, đang chờ thì có một tự xưng là quen bác sĩ trưởng khoa, đưa vào khám cho nhanh. Nghe thấy vậy hai anh em liền đi theo người đàn ông này. Tuy nhiên, người đó không dẫn vào phòng khám ở trong bệnh viện mà đưa ra phòng khám bên ngoài.

Sau khi vào phòng khám xong, bác sĩ cho đi chụp Xquang, siêu âm, nội soi tai mũi họng, xét nghiệm máu…tổng cộng hết 1,9 triệu, quay về phòng khám ban đầu bác sĩ cho biết anh T. bị U xơ thần kinh phức tạp ở đây không xử trí được và giới thiệu đến Bệnh viện 108.

Anh T. chia sẻ do mặc cảm vì khối u trên mặt nên ngại chỗ đông người, muốn khám cho nhanh, không ngờ đã mất tiền lại không được việc.

Trao đổi với chúng tôi, PGS.TS Nguyễn Tài Sơn, Trưởng khoa Phẫu thuật tạo hình hàm mặt Bệnh viện 108,     người khám cho anh T cho biết, đây là trường hợp u xơ thần kinh lành tính, nhưng choáng hết nửa khuôn mặt, phá vỡ hết các cơ quan vùng mặt.

Để xử trí trường hợp này rất phức tạp vì đòi hỏi phải có sự tham gia của nhiều chuyên khoa như Mắt, Phẫu thuật thần kinh…

Còn về chuyện phòng khám cho làm các xét nghiệm chụp Xquang cho anh T, PGS. Sơn cho rằng “đây là việc làm không có lương tâm, không có đạo đức nghề nghiệp. Đối với một bác sĩ,thấy tình trạng bệnh nhân như vậy không giúp được gì cho người ta thì khuyên bệnh nhân đến nơi có thể làm được chứ không nên “đè” người ta ra để lấy tiền như thế…”.

TUYẾT ANH

Thứ Sáu, 1 tháng 4, 2016

Đốt bếp than trong nhà, vợ chết, chồng nguy kịch

Hai bếp lò bên trong nhà bà Yến  - Ảnh: Tiến Thắng

Sáng 2-4, người thân của bà Yến gọi điện cho cả hai vợ chồng nhiều cuộc nhưng không ai bắt máy.

Lo lắng có chuyện chẳng lành, gia đình tìm đến nơi trọ của vợ chồng ở số 52 đường Đổng Quốc Bình (P. Đổng Quốc Bình, Q. Ngô Quyền, Hải Phòng) thì được người dân cho biết hôm nay không thấy bà Yến dậy để khai trương cửa hàng như dự kiến.

Thấy hai vợ chồng vẫn nằm trong nhà nhưng gọi không ai dậy nên người dân phá cửa. Khi vào được trong nhà, người dân thấy vợ chồng bà Yến nằm bất động trên giường, toàn thân tím tái, trong phòng nồng nặc mùi than tổ ong.

Vợ chồng bà Yến được đưa vào bệnh viện Việt Tiệp cấp cứu nhưng bà Yến đã tử vong, chồng bà đang trong tình trạng nguy kịch.

Trong nhà bà Yến khi được phá cửa hai bếp lò vẫn đang cháy đỏ, ngoài ra chưa phát hiện được dấu vết có người lạ đột nhập vào cũng như chưa xác định được có tài sản bị mất hay không.

Theo nhận định ban đầu, vợ chồng bà Yến gặp nạn có thể do ngộ độc khí than.

Theo thông tin từ người dân sống ở phường Đổng Quốc Bình, bà Yến mới thuê nhà ở đây để mở cửa hàng món ăn Huế. Dự kiến hôm nay 2-4 sẽ khai trương. Từ đêm mùng 1-4 bà Yến đốt 2 bếp lò và mang vào nhà cất chuẩn bị cho sáng hôm sau dậy nấu bún.

Cảnh sát điều tra Công an quận Ngô Quyền, Công an phường Đổng Quốc Bình đã có mặt để khám nghiệm hiện trường xác định nguyên nhân vụ việc.

THÂN HOÀNG - TIẾN THẮNG

Không thu tạm ứng của bệnh nhân bảo hiểm y tế

Theo đó, bộ trưởng yêu cầu các bệnh viện dành tối thiểu 5% số thu từ dịch vụ khám bệnh và 5% thu từ tiền ngày giường bệnh để đầu tư cơ sở vật chất, điều kiện phục vụ người bệnh, nâng chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh.

Chỉ thị này cũng yêu cầu bệnh viện không thu tạm ứng của bệnh nhân bảo hiểm y tế, không thu thêm các chi phí đã kết cấu vào giá dịch vụ. Bộ trưởng Bộ Y tế cũng yêu cầu bệnh viện không để người bệnh nằm ghép quá 48g và liên tục cải cách hành chính để giảm phiền hà cho người bệnh.

Khoảng 1.200 bệnh viện trên toàn quốc đã thực hiện viện phí mới (tăng 30-50% so với cũ) từ 1-3 vừa qua, trước mắt mức giá này áp dụng với bệnh nhân bảo hiểm y tế.

Hiện bình quân ở VN có 25 giường bệnh/10.000 dân, tỷ lệ vào loại thấp trong khu vực và tại nhiều tỉnh thành bệnh viện quá tải từ tuyến huyện.

Trẻ mắc bệnh hô hấp nhập viện tăng

Trước đây, mỗi ngày chỉ có khoảng 150-160 trẻ mắc bệnh hô hấp nằm điều trị tại khoa Hô Hấp 1, những ngày này có khoảng 200  bệnh nhân nằm viện mỗi ngày.

Theo bác sĩ Phong, nguyên nhân làm trẻ nhập viện tăng hơn trong lúc này là do thời tiết thay đổi (nóng hơn trước), hệ miễn dịch ở trẻ kém nên dễ mắc bệnh hô hấp. Trẻ nhập viện có biểu hiện sốt, ho, khò khè, khó thở…

Những bệnh nhi này được chẩn đoán là bệnh viêm phế quản, viêm tiểu phế quản, viêm phổi. Phần lớn trẻ mắc bệnh đều dưới 2 tuổi. Bác sĩ Phong dự báo số trẻ mắc bệnh hô hấp nhập viện sẽ tăng hơn trong 1-2 tuần tới.

Bác sĩ Phong khuyến cáo, với trẻ chưa mắc bệnh, cần cho trẻ uống nước ấm nhiều, vệ sinh lại nơi ở sạch sẽ, ra ngoài đường nên che chắn hoặc cho trẻ đeo khầu trang. Với trẻ có triệu chứng đường hô hấp như sốt, ho… nên đưa trẻ đi khám ngay để được điều trị kịp thời.

Trong khi đó, TS.BS Nguyễn Thanh Hùng, giám đốc Bệnh viện Nhi Đồng 1 cho biết số trẻ mắc bệnh hô hấp nhập viện tại Bệnh viện Nhi Đồng1 những ngày này chưa có sự thay đổi gì so với trước đó.

THÙY DƯƠNG

Phát hiện măng tươi có chất cấm dùng để nhuộm vải

Ngày 1-4, Chi cục quản lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản, Sở NN&PTNT TP Đà Nẵng có thông báo kết quả về việc kiểm tra các mẫu măng tươi, dưa cải trên địa bàn.

Đơn vị này đã lấy lấy 25 mẫu, gồm: măng tươi, dưa cải tại các chợ và cơ sở chế biến thực phẩm trên địa bàn TP và gửi đến trung tâm phân tích thí nghiệm (thuộc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM) để kiểm tra chất cấm Auramine O (còn gọi chất vàng ô). Kết quả, phát hiện 7 mẫu măng tươi có tồn dư chất vàng ô. 

Chi cục quản lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản TP Đà Nẵng khuyến cáo người dân không mua và sử dụng măng có tẩm màu vàng hiện đang bán tại các chợ và các cơ sở sản xuất măng, nên sử dụng măng tự nhiên, không tẩm màu.

Chi cục quản lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản mong nhận được thông tin phản ảnh của người dân về các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm nông lâm thủy sản không đảm bảo an toàn thực phẩm, để kiểm tra và xử lý kịp thời.

Vàng ô là chất màu tổng hợp, chỉ được sử dụng trong công nghiệp để nhuộm vải, giấy, gỗ…và dùng để làm màu sơn quét tường, gây độc cho con người, nên bị cấm sử dụng trong chế biến thực phẩm.

ĐOÀN CƯỜNG

Không xác định được chất nhuộm đỏ ruốc tại Phú Yên

Kết quả cuộc kiểm tra rất được trông đợi về loại hóa chất dùng để nhuộm ruốc ở Phú Yên từng gây bão trên mạng, vừa được Chi cục Vệ sinh an toàn thực phẩm Phú Yên báo cáo và Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế công bố hôm nay 1-4 cho thấy không xác định được loại hóa chất dùng để nhuộm ruốc là hóa chất gì!

Theo kết quả được báo cáo từ Phú Yên, cuộc kiểm tra được tiến hành hôm 25-3, với đại diện Chi cục Vệ sinh an toàn thực phẩm tỉnh Phú Yên, Chi cục Quản lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản (Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn Phú Yên), Cảnh sát môi trường thuộc Công an tỉnh, đại diện Ban chỉ đạo liên ngành An toàn vệ sinh thực phẩm thị xã Sông Cầu tỉnh Phú Yên, tới 5 hộ dân thường xuyên thu mua ruốc tươi.

“Các cơ sở kinh doanh cho biết không phải bao giờ họ cũng nhuộm ruốc, mà chỉ khi có đơn đặt hàng tại các tỉnh miền núi như Gia Lai, Kon Tum và 2 huyện Đồng Xuân, Sơn Hòa tỉnh Phú Yên mới nhuộm, mỗi lần chỉ nhuộm 3-5 kg ruốc khô tương đương 2-3 sọt ruốc tươi.

Riêng các công ty lớn chỉ mua ruốc tươi và không qua nhuộm màu. Trước đây, màu nhuộm là loại tuýp nhỏ dùng để làm bánh, mứt, kim chi…, gần đây sử dụng màu đỏ dạng bột, mỗi gói 100 gr không nhãn mác, không hướng dẫn sử dụng, mỗi gói pha 30 lít nước biển, nhuộm được 100 kg ruốc tươi.

Đến thời điểm đoàn kiểm tra tại 5 hộ dân không còn loại hóa chất kể trên, không còn ruốc đã nhuộm. Đoàn kiểm tra không lấy được mẫu ruốc đã nhuộm và phẩm màu, không kết luận được là màu công nghiệp hay màu thực phẩm”- báo cáo này viết.

Kết thúc báo cáo, đoàn cho biết chính quyền sở tại đã tổ chức tuyên truyền cho người dân “thay đổi các tập quán lạc hậu” và khuyến cáo việc sử dụng phẩm màu không nguồn gốc sẽ ảnh hưởng đến thương hiệu hải sản của Phú Yên!

Sau khi nhận được báo cáo này, chúng tôi đã cố gắng liên lạc với Cục An toàn thực phẩm Bộ Y tế, xem xử lý của Cục sau khi nhận được báo cáo về một cuộc kiểm tra hoàn toàn không phát hiện được gì, nhưng không liên lạc được.

Thứ Năm, 31 tháng 3, 2016

​WHO khẳng định virút Zika gây bệnh đầu nhỏ

Các bảng hiệu tuyên truyền phòng chống virút Zika ở Lima - Ảnh: Reuters
Các bảng hiệu tuyên truyền phòng chống virút Zika ở Lima - Ảnh: Reuters

Theo Reuters, thông báo của WHO cho biết, các nhà nghiên cứu toàn thế giới đã đồng thuận cho rằng virút Zika có thể là nguyên nhân gây bệnh đầu nhỏ cũng như hội chứng Guillain Barre (hội chứng tổn thương hệ thần kinh có thể dẫn tới liệt).

Thông báo này được xem như quan điểm mạnh mẽ và rõ ràng nhất tới nay của WHO về mối liên hệ giữa loại virút lây truyền qua muỗi và hai chứng bệnh kể trên.

Báo cáo của WHO cũng nêu lên dấu hiệu đầu tiên về khả năng gia tăng số ca bị đầu nhỏ ở bên ngoài Brazil, quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nhất tới nay của dịch bệnh.

Colombia cũng đang xem xét 32 trường hợp trẻ sơ sinh bị đầu nhỏ kể từ tháng giêng năm nay. Trong đó có 8 trẻ có kết quả xét nghiệm dương tính với virút Zika.

Số ca bị đầu nhỏ ở Colombia cho tới nay cũng cho thấy mức tăng cao hơn tỉ lệ nhiễm bệnh trung bình hàng năm là khoảng 140 ca.

Trong báo cáo định kỳ tuần trước, WHO cho biết virút Zika “nhiều khả năng” là nguyên nhân gây bệnh.

Tháng 2 năm nay, WHO tuyên bố dịch virút Zika là vấn đề y tế khẩn cấp toàn cầu do “nghi ngờ rất lớn” về sự liên quan giữa việc lây nhiễm virút Zika ở thai phụ và chứng đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh.

Mặc dù vẫn chưa thể có kết luận cuối cùng về việc Zika là thủ phạm gây bệnh đầu nhỏ, tuy nhiên chứng cứ về mối liên hệ này được đưa ra căn cứ vào mức tăng đột biến của số trẻ sơ sinh bị đầu nhỏ ở Brazil.

Tuần này Bộ y tế Brazil cho biết có 944 trường hợp đã được khẳng định bị đầu nhỏ, hầu hết đều có liên quan tới tình trạng nhiễm virút Zika ở mẹ.

Đã có 6 quốc gia ghi nhận các ca nhiễm virút Zika qua quan hệ tình dục.

D. KIM THOA

Phơi nắng 10 phút/ngày, 
phòng hen suyễn

Cách đơn giản nhất là khuyến khích các bà mẹ tăng cường phơi nắng trong giai đoạn này, nghiên cứu mới của các nhà khoa học thuộc Trường ĐH Kansas (Mỹ) cho biết.

Bằng cách phân tích gián tiếp thời lượng ánh sáng mặt trời trong từng năm và đối chiếu với hồ sơ sức khỏe mẹ và con của cư dân bang Georgia, họ nhận thấy tại những thời điểm nhiều nắng tương ứng với các bà mẹ đang ở 3 tháng giữa của thai kỳ thì nguy cơ sinh ra trẻ bị hen suyễn cũng giảm đi. Chỉ cần 10 phút phơi nắng mỗi ngày cũng đủ có được lượng vitamin D “miễn phí”.

BS NGUYỄN TẤT BÌNH (Theo ScienceDaily)

VN phẫu thuật nội soi 2 ca truyền máu song thai

TTO - Ca phẫu thuật diễn ra ngày 31-3. Giáo sư Yves Ville làm việc tại Bệnh viện Necker, Trường đại học Paris Decartes (Paris, Pháp) đã đốt laser loại bỏ các thông nối mạch máu cho hai thai phụ bị hội chứng truyền máu song thai tại Bệnh viện Từ Dũ TP.HCM. 

Hai thai phụ được điều trị trong ngày (một ca 18 tuần tuổi, một ca 24 tuần tuổi), sẽ tiếp tục theo dõi định kỳ tại Bệnh viện Từ Dũ.

Bác sĩ Nguyễn Bá Mỹ Nhi, phó giám đốc Bệnh viện Từ Dũ TP.HCM, cho biết lần đầu tiên phẫu thuật này được thực hiện tại Việt Nam thông qua sự chuyển giao kỹ thuật của giáo sư Yves Ville cho các bác sĩ ở Bệnh viện Từ Dũ. Hội chứng truyền máu song thai gặp trong trường hợp song thai có chung bánh nhau, khác túi ối (một thai cho máu, một thai nhận máu). Trước đây, thai phụ có song thai bị hội chứng này nếu có điều kiện đều phải sang nước ngoài điều trị.

Nếu không điều trị, có thể dẫn tới hậu quả đáng tiếc, một thai sẽ bị chết, thai còn lại sẽ có những biến chứng về não... Khi điều trị, đến 65% trường hợp giữ được hai bé.

THÙY DƯƠNG

Lùi ngày “siết” chi trả thuốc chưa kê giá rõ ràng

Người dân chờ mua thuốc tại nhà thuốc một bệnh viện ở TP.HCM - Ảnh: Hữu Khoa
Người dân chờ mua thuốc tại nhà thuốc một bệnh viện ở TP.HCM - Ảnh: Hữu Khoa

Thống kê của Bệnh viện Bạch Mai gửi Bộ Y tế cho biết đến ngày 29-3 có 164 thuốc không có thuốc thay thế thuộc diện này, đến ngày 31-3 vẫn còn 50 thuốc chưa rõ về giá kê khai.

Ngay sau phiên họp, đại diện BHXH VN cho biết ngay cuối ngày 31-3, BHXH VN sẽ có văn bản gia hạn việc siết chi trả tiền thuốc chưa rõ ràng về giá kê khai thêm 2 tháng, thay vì áp dụng ngay từ hôm nay 1-4.

Tôi từng đi học quản lý thuốc ở nước ngoài, vướng mắc phải cùng nhau giải quyết chứ không nên dùng các biện pháp siết và ép, nếu không sẽ tạo điều kiện cá lớn nuốt cá bé và khi cá bé bị nuốt hết, chỉ còn những ông lớn thì đó là lúc họ tự do tăng giá

Ông HÀ VĂN THÚY 
(phó vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế, Bộ Y tế)

Ba bên phải cùng vào cuộc

Ông Hà Văn Thúy, phó vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế, Bộ Y tế, cho biết 3 đơn vị liên quan đến kê khai giá thuốc, sử dụng thuốc và chi trả tiền thuốc phải cùng vào cuộc.

“Doanh nghiệp trúng thầu cung ứng thuốc phải sớm hoàn tất kê khai giá thuốc, nếu doanh nghiệp nộp bản kê khai giá thuốc lên Cục Quản lý dược nhưng chưa được đăng tải lên website thì cần xác nhận nộp giá kê khai ngày nào gửi bệnh viện.

Với các bệnh viện, thuốc trúng thầu nhưng chưa có giá kê khai, kê khai lại thì doanh nghiệp phải cam kết bao giờ có giá kê khai, đến thời hạn ký hợp đồng mà chưa có giá kê khai đăng công khai thì bệnh viện ngừng sử dụng loại thuốc đó và có thể phạt hợp đồng”, ông Thúy nói tại cuộc họp.

Theo hướng dẫn ngày 16-3 của Bảo hiểm xã hội VN, trong số gần 15.000 mặt hàng dược phẩm phải kê khai, kê khai lại giá (trong danh sách Cục Quản lý dược công bố) vì giá cũ chưa phù hợp, đến hôm nay 1-4 nếu mặt hàng nào chưa có giá kê khai mới sẽ không có căn cứ thanh toán chi phí mua thuốc.

Tuy nhiên, theo ông Thúy, ngày 16-3 bảo hiểm mới có văn bản này mà ngày 1-4 đã áp dụng thì không đủ thời gian cho bệnh viện và doanh nghiệp dược thực hiện.

“Tôi từng đi học quản lý thuốc ở nước ngoài, vướng mắc phải cùng nhau giải quyết chứ không nên dùng các biện pháp siết và ép, nếu không sẽ tạo điều kiện cá lớn nuốt cá bé và khi cá bé bị nuốt hết, chỉ còn những ông lớn thì đó là lúc họ tự do tăng giá”- ông Thúy nói.

Ngay sau phiên họp, đại diện Bảo hiểm xã hội VN cho biết sẽ có ngay văn bản lùi thời hạn áp dụng việc “siết” chi trả với các thuốc chưa rõ ràng về giá kê khai.

Nhưng riêng Bệnh viện Bạch Mai là bệnh viện hạng đặc biệt và có danh mục thuốc rất rộng, chỉ còn 50 thuốc nằm trong diện còn lúng túng nếu Bảo hiểm xã hội “siết” chi trả với các thuốc chưa rõ ràng từ ngày 1-4.

Việc lùi thời hạn thêm 2 tháng sẽ giảm áp lực cho cả bệnh viện, doanh nghiệp và Cục Quản lý dược. Ông Nguyễn Minh Thảo, phó tổng giám đốc Bảo hiểm xã hội VN, cho rằng việc gia hạn này nhằm có thêm thời gian thẩm định về giá thuốc được kê khai, nhưng nếu ngày 1-6 vẫn chưa hoàn tất kê khai, kê khai lại giá thuốc thì bảo hiểm sẽ thu hồi hết chi phí mua thuốc đã chi trả từ ngày 1-4.

Quản lý giá thuốc qua giá kê khai: cần minh bạch

Việc kê khai và kê khai lại giá thuốc đang tiến hành quá chậm, bởi danh mục gần 15.000 thuốc cần kê khai lại giá do giá kê khai cũ chưa hợp lý đã được thống kê xong từ tháng 9-2015. Giá thuốc kê khai và kê khai lại, theo quy định hiện hành là được sử dụng để bệnh viện làm căn cứ khi chấm thầu và không được mua thuốc quá giá kê khai.

“Thế nhưng 2 quý cuối năm 2015 chúng tôi rất khó so sánh giá vì có nhiều thuốc có mặt ở cả 2 cột giá là giá kê khai và kê khai chưa hợp lý, không biết áp dụng mức giá nào”- đại diện một bệnh viện ở Hà Nội cho biết.

Trao đổi với Tuổi Trẻ gần đây, ông Nguyễn Tá Tỉnh, trưởng ban dược - vật tư y tế Bảo hiểm xã hội VN, cho rằng gần đây có hội thảo về thuốc phát minh ở Hà Nội, các nhà cung cấp thuốc châu Âu nói giá thuốc của họ được xác định trên chi phí sản xuất, nhân công, vận chuyển, quảng cáo, lợi nhuận và cả tiền làm từ thiện, giá đó rất minh bạch.

“Chúng tôi ở đây còn chưa biết giá CIF - giá nhập khẩu đến cảng VN của rất nhiều loại thuốc”- ông Tỉnh nói.

Câu chuyện hải quan, Cục Quản lý dược, Bảo hiểm xã hội VN cùng được nắm thông tin công khai giá CIF với thuốc nhập khẩu và giá xuất xưởng, giá thành của các thuốc sản xuất trong nước, như vậy mới đảm bảo minh bạch để quản lý giá thuốc đã được nói đến rất nhiều lần.

Tuy nhiên, giá thuốc dù đang công khai giá kê khai, mỗi lần điều chỉnh giá phải kê khai lại, được chấp thuận mới được tăng giá, nhưng dường như vẫn còn ẩn giấu rất nhiều bí mật. Minh bạch về giá thuốc mới giảm được các tầng nấc trung gian, nếu không, kê khai giá cứ kê khai, nhưng giá đó có hợp lý không lại là chuyện khác.

LAN ANH (lananh@tuoitre.com.vn)

Hơn 80 thực phẩm chức năng bị tố "nhái hoạt chất"

TTO - Ông Phạm Thanh Kỳ, nguyên hiệu trưởng ĐH Dược Hà Nội, cho biết qua tham gia một số đoàn kiểm tra về chất lượng dược liệu, ông phát hiện chất lượng dược liệu hiện không kiểm soát được, người VN đang bỏ tiền mua rác dược liệu. 

Ngày 31-3, phó cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) Lê Văn Giang đã có cuộc làm việc với các chuyên gia và đại diện doanh nghiệp dược, giải quyết tố cáo của doanh nghiệp về việc hơn 80 loại thực phẩm chức năng nhái hoạt chất và công dụng điều trị/hỗ trợ điều trị u xơ tử cung, phì đại lành tính tuyến tiền liệt có trong một số loại thuốc đã được đăng ký bản quyền tác giả.

Theo thông tin từ ông Nguyễn Minh Đức (ĐH Y dược TP.HCM), trong số 84 mẫu thuốc và thực phẩm chức năng được gửi thử nghiệm, chỉ có 3 mẫu đạt tiêu chuẩn về hàm lượng hoạt chất, số còn lại chỉ thấy vết hoặc có hàm lượng ở mức thấp, thậm chí không tìm thấy hoạt chất.

“Kết quả thử nghiệm cho thấy chất lượng thực phẩm chức năng công bố có chứa hoạt chất hỗ trợ điều trị u xơ tử cung, phì đại tuyến tiền liệt là đáng báo động”- ông Đức cho biết.

“Kiểm tra cam thảo thì hàm lượng hoạt chất theo Dược điển VN phải là 6%, thì mẫu cam thảo lấy tại một bệnh viện tuyến T.Ư chỉ đạt hơn 1%, hay lấy mẫu sâm thì phát hiện họ đã tách chiết hết saponin trong đó. Rất lo ngại các thực phẩm chức năng có sử dụng nguyên liệu từ dược liệu”- GS Kỳ đánh giá.

Ông Lê Văn Giang nhận định khó khăn hiện mới có một số chất chuẩn như sâm, linh chi, cao bạch quả để xác định hàm lượng hoạt chất trong dược liệu, còn phần lớn chưa có chất chuẩn để định lượng hàm lượng hoạt chất. Trong khi đó quy định hiện hành chỉ yêu cầu kiểm tra định tính các hoạt chất mà nhà sản xuất công bố có trong thực phẩm chức năng.

Về việc hơn 80 sản phẩm thực phẩm chức năng đang bị tố là nhái và chất lượng kém, ông Giang cho biết sẽ sớm tổ chức lấy mẫu và chuyển kiểm nghiệm tại Viện Kiểm nghiệm thuốc T.Ư.

VN hiện có hơn 20.000 loại thực phẩm chức năng đã công bố tiêu chuẩn chất lượng, 60-65% là hàng sản xuất trong nước và tại các thành phố lớn, có đến 40-50% người trưởng thành cho biết từng sử dụng thực phẩm chức năng.

​Viết tiếp những ước mơ

Viết tiếp ước mơ của Thúy

Những việc mà “Ước mơ của Thúy” đang thực hiện đã hỗ trợ rất nhiều về mặt tinh thần, để giúp các em có thêm nghị lực và lạc quan hơn khi chiến đấu với bệnh tật. Trong số đó, phải kể đến “Xuân yêu thương”. Đây là một trong những hoạt động như nhịp cầu kết nối mọi người lại, cùng chung sức xoa dịu nỗi đau cho bệnh nhi ung thư.

Trải qua hai mùa, mặc dù số tiền đóng góp được chẳng là bao so với giá trị tài sản và sức khỏe đã mất đi của các bé, nhưng tình yêu thương và cả những hi vọng gửi gắm đã tiếp sức cho các em thêm nguồn khích lệ tinh thần to lớn.

Được biết, Công ty TNHH Sơn TOA Việt Nam và báo Tuổi trẻ vừa qua đã phối hợp thực hiện Xuân Yêu Thương 2016. Chương trình đã mang lại những thành công đáng nể với việc đem đến niềm vui và hơi ấm từ sự quan tâm của cộng đồng đến với các em nhỏ bị ung thư, khép lại mùa thứ hai với tổng số tiền quyên góp lên đến 160 triệu đồng.

Đại sứ Sơn TOA của “Xuân yêu thương” trao quà cho các em nhỏ tại bệnh viện Nhi đồng 2, Tp. HCM

Nguyên nhân gây ung thư ở trẻ

Một số nghiên cứu chứng minh, tỉ lệ trẻ em mắc bệnh ung thư ngày càng cao. Trên thế giới, mỗi năm có thêm 160.000 trẻ bị ung thư và khoảng 90.000 trẻ chết do ung thư. Kết quả nghiên cứu trên 5 tỉnh, thành tại Việt Nam cho thấy, tỷ lệ mắc bệnh ung thư trẻ em chiếm khoảng 1,63% trong tổng số các ca ung thư.

Bác sĩ Nguyễn Đình Văn – Phó khoa Ung bướu - Huyết học Bệnh viện Nhi đồng 2 Tp. Hồ Chí Minh cho hay: “Với trẻ em có nhiều nguyên nhân khiến trẻ em bị mắc bệnh ung thư khi tuổi còn rất nhỏ, chủ yếu di truyền gien hay đột biến tế bào, loại ung thư cấp tính, có nghĩa mầm gây bệnh có thể từ cha mẹ. Chỉ với những người lớn bị ung thư là do tác động từ môi trường sống. Như vậy những vấn đề tác động đến cuộc sống sau này có thể gây bệnh thì ngay từ nhỏ cũng nên cách ly trẻ như thức ăn nhiễm thủy ngân, những nguồn phát xạ và môi trường có chì, thủy ngân… để tránh bệnh cho sau này”.

Nên cẩn thận với đồ dùng sử dụng sơn

Nguy cơ trẻ em bị ung thư do tiếp xúc trực tiếp với các đồ dùng như tủ, bàn, ghế, cửa, cầu thang, cổng nhà rất cao. Hiện nay xuất hiện rất nhiều loại sơn không rõ nguồn gốc chứa hàm lượng chì, thủy ngân lớn. Do đó, khi chọn sơn mới hoặc sơn sửa lại để trang trí hoặc làm mới các vật dụng, chúng ta nên lựa chọn sơn chất lượng, đảm bảo nguồn gốc xuất xứ, an toàn cho sức khỏe, có thể kể đến như dòng sản phẩm sơn dầu Con Vịt và Homecote của Sơn TOA. Hai dòng sản phẩm này có các tính năng nổi bật như khô nhanh, màng sơn bóng đẹp, bền màu nhưng vẫn đảm bảo an toàn cho sức khỏe người dùng. Được biết, “Con vịt” và Homecote” cũng là đại sứ đồng hành cùng chương trình “Xuân yêu thương” qua hai mùa của năm 2015 và 2016.

Hai dòng sản phẩm sơn dầu Con Vịt & Homecote của công ty TNHH Sơn TOA Việt Nam

Theo ông Udom Parichartwutthikul, Tổng giám đốc điều hành toàn quốc Công ty TNHH Sơn TOA Việt Nam, cho biết: “Để sản xuất ra được những loại sơn đảm bảo an toàn và thân thiện với môi trường, sơn TOA đã đầu tư rất nhiều cho khâu nghiên cứu sản phẩm và trang thiết bị sản xuất hiện đại. Các gia đình có thể yên tâm lựa chọn các màu sắc yêu thích trong số hơn 88 màu sơn dầu Con Vịt và Homecote. Có mặt trên thị trường hơn 20 năm qua, các sản phẩm của sơn TOA nói chung và dòng sơn dầu nói riêng đã khẳng định được chất lượng vượt trội, được phân phối rộng rãi trên toàn quốc. Sơn TOA Việt Nam không chỉ là một doanh nghiệp kinh doanh, chúng tôi còn là một phần của cộng đồng. Chúng tôi cam kết sẽ tiếp tục tham gia các hoạt động xã hội cũng như cung cấp những sản phẩm và dịch vụ tốt nhất nhằm mang đến cuộc sống tuyệt vời hơn nữa cho người Việt trong hành trình “Sơn hạnh phúc – Vẽ yêu thương””.

Với thông điệp “We Paint Happiness”, Sơn TOA Việt Nam có các hoạt động để gây quỹ như trích 500 đồng trên mỗi lít sơn dầu cao cấp Con vịt và Homecote bán ra và bán áo thun Xuân Yêu Thương cho tất cả các đại lý, đối tác, các mạnh thường quân khác. Thông điệp ấy sẽ ý nghĩa hơn nếu cả cộng đồng, xã hội cùng nhân rộng ra để có những hành động thiết thực như hỗ trợ trang thiết bị, thuốc men điều trị cho các bệnh nhi đang phải đối mặt với căn bệnh quái ác này.

Để bảo vệ sức khỏe gia đình khỏi tình trạng nhiễm độc chì và thủy ngân cũng như phòng tránh nguy cơ các bệnh ung thư, gia đình nên lựa chọn những sản phẩm sơn chất lượng, không sử dụng chì và thủy ngân trong thành phần sản xuất. Đó cũng chính là ưu điểm vượt trội mà sơn TOA với 2 dòng sản phẩm sơn dầu bóng cao cấp “Con Vịt” và “Homecote” mang lại.

Với các tính năng nổi bật như khô nhanh, màng sơn bóng đẹp, độ phủ cao, chống nấm mốc, màu sắc tươi đẹp và thích hợp sơn lên nhiều bề mặt khác nhau như gỗ, kim loại hoặc các bề mặt đã được sơn lót thích hợp, “Homecote” và “Con Vịt” đã được người tiêu dùng tin tưởng lựa chọn trong nhiều năm qua.

Chảy máu mũi nhiều: không xem thường!

TTO - Bác sĩ Võ Đức Chiến, giám đốc Bệnh viện Nguyễn Tri Phương TP.HCM, cho biết các bác sĩ ở bệnh viện này vừa phẫu thuật nội soi cắt trọn khối u cho một nam thanh niên 21 tuổi, ở  Quảng Ngãi, bị u xơ vòm mũi họng rất to, hiếm gặp. 

Bệnh nhân phải nhập viện cấp cứu vì bị chảy máu mũi nhiều. Trước đó ba tháng, bệnh nhân bị chảy máu mũi và tái phát nhiều lần. Khám qua nội soi, bác sĩ phát hiện một khối u rất to chiếm toàn bộ hốc mũi bên trái, lan ra cửa mũi sau che lấp vòm mũi họng, bề mặt u chắc, chạm vào dễ chảy máu. 

Theo PGS.TS Lâm Huyền Trân - trưởng khoa Liên chuyên khoa Bệnh viện Nguyễn Tri Phương - u sợi mạch vòm mũi họng (u xơ vòm mũi họng) là khối u lành tính vùng vòm mũi họng, đặc biệt hiếm gặp và thường xuất hiện ở bệnh nhân nam trong tuổi dậy thì. Cách điều trị duy nhất là phẫu thuật mổ lấy u.

THÙY DƯƠNG

Không dùng từ "tự kỷ" dễ dãi

Sinh viên ký tên ủng hộ trẻ tự kỷ - Ảnh: Tâm An

Tại triển lãm, người xem ngắm nhìn những bức tranh do chính tay trẻ tự kỷ vẽ, được biết thêm những thông tin cơ bản, những đặc điểm về chứng tự kỷ, được xem những buổi sinh hoạt do giáo viên của các trường đặc biệt chụp lại. 

Ngoài ra, người xem còn được xem những tác phẩm tranh, đồ vật... được làm thủ công, tác giả là những trẻ mắc chứng tự kỷ.              

ThS Hoàng Trương Thúy An - giảng viên khoa giáo dục đặc biệt, Trường ĐH Sư phạm TP.HCM - chia sẻ: “Chúng tôi muốn tổ chức hoạt động có ý nghĩa tác động đến nhận thức của mọi người, đầu tiên là các bạn sinh viên, các giảng viên... hiểu về những trẻ mắc chứng tự kỷ, từ đó có sự đồng cảm, cũng như không sử dụng từ “tự kỷ” một cách dễ dãi”.

Triển lãm do khoa giáo dục đặc biệt (Trường ĐH Sư phạm TP.HCM) tổ chức, diễn ra tại sảnh A cơ sở 280 An Dương Vương, P.4, Q.5, TP.HCM. 

Hai nữ sinh nhập viện sau tiêm vắc xin sởi, rubella

TTO - Sáng 31-3, 2 nữ sinh Trường THPT Nguyễn Văn Trỗi, huyện Lộc Hà, Hà Tĩnh phải nhập viện do mệt mỏi, đau đầu sau khi tiêm ngừa sởi, rubella.

Sau khi tiêm vắc xin sởi, rubella em Phạm Thị Hà phải nhập viện với triệu chứng buồn nôn, khó thở, đau đầu - Ảnh: Văn Định

Trước đó, tại Trường THPT Nguyễn Văn Trỗi, Trung tâm Y tế dự phòng phối hợp Bệnh viện đa khoa huyện Lộc Hà tiến tiêm phòng vắc xin sởi, rubella cho tất cả học sinh.

Sau khi tiêm, em Phạm Thị Hà và Phan Thị Linh có biểu hiện khó thở, buồn nôn, đau đầu nên được đưa tới Bệnh viện huyện Lộc Hà. Do lo lắng, người nhà đã chuyển hai em lên Bệnh viện đa khoa tỉnh Hà Tĩnh cấp cứu.

Trao đổi với ­Tuổi Trẻ, ông Đào Văn Thế - giám đốc Trung tâm y tế dự phòng huyện Lộc Hà - cho biết đợt này trên địa bàn có hơn 2.600 em học sinh được tiêm vắc xin sởi, rubella. Không may hai em phải nhập viện do sinh lý không ổn định.

.

VĂN ĐỊNH

Lập 8 đoàn kiểm tra phòng chống dịch do virút zika

Theo đó, ngay trong tháng 4 này 8 đoàn kiểm tra có chuyên gia đến từ Bệnh viện Phụ sản T.Ư, Bệnh viện nhi T.Ư, Viện Vệ sinh dịch tễ T.Ư, Viện Pasteur Nha Trang, Viện Pasteur TP.HCM…, sẽ đến 16 tỉnh thành kiểm tra hoạt động phòng chống dịch do virus zika.

Trước đó, Bộ Y tế đã tổ chức cuộc họp trực tuyến 4 điểm cầu về phòng chống dịch do virus zika, đồng thời khẳng định cho đến nay VN chưa có ca bệnh nào, ngoại trừ khách du lịch người Úc có thể mắc bệnh trong thời gian lưu trú tại VN cuối tháng 2 đầu tháng 3 vừa qua.

Ngoài ra, Bộ Y tế cũng khẳng định lại kết quả xét nghiệm 4 mẫu bệnh phẩm ở Khánh Hòa (xét nghiệm tại Viện Pasteur Nha Trang là dương tính với virus zika) là không nhiễm căn bệnh này.

Trong khi đó, hiện đang nổi lên nhiều loại dịch bệnh cần có những biện pháp hiệu quả để phòng chống.

Tại TP.HCM số ca sốt xuất huyết đã tăng cao trong các tháng đầu năm (số mắc cao gấp 2,2 lần so với cùng kỳ 2015), dịch tay chân miệng, thủy đậu… cũng đang trong mùa dịch.

Máy kiểm tra nhanh thực phẩm hiệu quả tới đâu?

Kiểm tra nồng độ nitrat trong rau củ quả - Ảnh: Lam Xuân
Kiểm tra nồng độ nitrat trong rau củ quả bằng máy - Ảnh: Lam Xuân

Thế nào là thực phẩm an toàn?

ThS.BS Lê Hồng Dũng, phó trưởng khoa Hóa thực phẩm, Viện dinh dưỡng, cho biết thực phẩm an toàn là thực phẩm không chứa lượng hóa chất hoặc vi sinh vật vượt ngưỡng, có hại cho cơ thể. Các tác nhân này có thể chia thành 3 nhóm chính là vật lý, hóa học và vi khuẩn, ký sinh trùng.

Nhóm tác nhân vật lý (đất đá, mảnh kim loại, nilon, rác…) có thể nhận thấy bằng mắt thường và loại bỏ một cách dễ dàng.

Nhóm các chất độc hại hóa học có thể kể đến là những nhóm hóa chất sử dụng trong nông nghiệp và để lại tồn dư trong thực phẩm tiêu dùng như thuốc bảo vệ thực vật (thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ), thuốc thú y (thuốc tăng trọng, tồn dư kháng sinh trong thịt…), dư lượng nitrat (thành phần dễ ngấm vào các tế bào của rau, củ, quả, thịt tươi, hải sản - có thể trực tiếp gây ngộ độc, ung thư…); các độc tố vi nấm, kim loại nặng. Các hóa chất từ môi trường như trong khói bụi, chất thải công nghiệp, rác thải, nước thải cũng có thể ô nhiễm và ảnh hưởng đến chất lượng thực phẩm.

Trừ một số loại hóa chất tồn dư trong thực phẩm ở nồng độ cao có thể nhận biết qua mùi khó chịu đặc trưng, hầu hết các tồn dư hóa chất độc hại trong thực phậm đều rất khó nhận biết đối với hầu hết người tiêu dùng.

Có thể tóm chung vào 4 tiêu chí cơ bản để xác định mức độ an toàn thực phẩm: Dư lượng nitrate, dư lượng thuốc trừ sâu, hàm lượng kim loại nặng, vi sinh vật và ký sinh trùng gây bệnh.

Bác sĩ Dũng cho biết, trong phòng thí nghiệm, bằng các phương pháp kiểm nghiệm, người ta có thể phát hiện được hầu hết các vi khuẩn gây bệnh, xác định được nồng độ các chất hóa học trong thực phẩm bao nhiêu và gây hại thế nào. Tuy nhiên thường tốn nhiều thời gian, từ vài giờ, thậm chí đến vài ngày mới có kết quả kiểm nghiệm. Vậy nên, người dân khó có thể mua một bó rau lại tốn gần nửa ngày để kiểm tra rồi mới sử dụng.

Chỉ mới kiểm tra nhanh được dư lượng nitrat

Các thiết bị kiểm tra nhanh đáp ứng nhu cầu của cơ quan chức năng cũng như người tiêu dùng về an toàn thực phẩm trong sàng lọc chất lượng, trên thị trường hiện nay mới có thiết bị kiểm tra dư lượng nitrat.

Máy có chức năng kiểm tra các loại hóa chất gốc Nitrat- được WHO xếp hạng vào nhóm có thể gây ung thư nhóm 2A hiện được dùng phổ biến trong: phân bón quá liều, chất kích thích tăng trưởng, chất bảo quản, diêm sinh để biến thịt ôi thiu thành thịt tươi, chất tạo nạc, chất tạo màu và giòn cho heo và vịt quay, và các hóa chất gốc nitrat khác trong chế biến thực phẩm…

“Theo tôi được biết, thiết bị kiểm tra nồng độ nitrat trong rau, củ, quả, thịt, cá hiện có trên thị trường và bản thân tôi cũng đang sử dụng đã được Cục an toàn thực phẩm (Bộ y tế) cấp phép. Đây là thiết bị nhỏ gọn, tiện dụng và chỉ trong vòng 20 giây có thể cho biết kết quả kiểm tra hàm lượng nitrat trong thực phẩm kể cả rau củ quả và thịt”- ThS.BS Lê Hồng Dũng chia sẻ.

Thực tế, trò chuyện với nhiều người tiêu dùng về thiết bị kiểm tra dư lượng nitrat, có người hào hứng “có thêm kênh để yên tâm chọn thực phẩm”, cũng có người chỉ cười buồn “thà cứ vậy mà ăn, kiểm tra cái nào cũng ra chất độc”.

Chị Thảo, chủ cửa hàng rau sạch ở đường Khánh Hội (Q.4, TP.HCM), cho biết chất gây hại có trong thực phẩm có rất nhiều, mỗi dư lượng nitrat không đủ để nói thực phẩm sạch hoàn toàn.

Tuy nhiên, thị trường hiện nay không có nhiều thiết bị kiểm tra cho tất cả các loại độc chất. Loại trừ được nitrat trong thực phẩm góp phần làm chỗ dựa tinh thần, có cơ sở cho khách hàng lựa chọn.

Kinh nghiệm chọn thực phẩm an toàn

Theo ThS. BS Lê Hồng Dũng, khi lựa chọn các loại thực phẩm, ưu tiên rau củ quả tươi, mới thu hoạch; nên ăn “mùa nào thức nấy”, cẩn thận khi dùng các loại rau, củ quả trái mùa, những loại củ quả còn xanh, chưa chín vì thường bị dùng thuốc kích thích, chất bảo quản và có dư lượng nitrate cao; rõ nguồn gốc xuất sứ; sử dụng đa dạng các loại rau, củ, quả và sản phẩm thịt, thủy sản, trứng, sữa để đảm bảo dinh dưỡng và giảm bớt nguy cơ mất an toàn.

Thứ Tư, 30 tháng 3, 2016

Châu Âu bắt giữ 10.000 tấn thực phẩm cấm 

Những quả ô liu đã được phủ thêm sulphate đồng để có màu xanh bắt mắt hơn - Ảnh: Europol
Những quả ô liu đã được phủ thêm sulphate đồng để có màu xanh bắt mắt hơn - Ảnh: Europol

Theo BBC, Cảnh sát châu Âu (Europol) cho biết chiến dịch truy quét này kéo dài 3 tháng với sự tham gia của 57 quốc gia.

Các đợt truy quét đã phát hiện lượng rượu giả có thể đổ đầy 12.000 bồn tắm, trong đó có 10.000 lít rượu đã bị pha thêm tạp chất tại Vương quốc Anh.

Cảnh sát Italy phát hiện 85 tấn ô liu bị nhuộm màu bằng sulphate đồng để tăng màu xanh cho quả.

Chiến dịch kéo dài từ tháng 11-2015 đến tháng 2-2016 là sáng kiến hợp tác giữa Europol và Interpol. Đây là năm thứ năm trong hoạt động hợp tác giữa hai cơ quan.

Các đợt kiểm tra tại sân bay cũng cho thấy nhiều hành khách đã mang theo các sản phẩm thuộc danh mục hàng cấm như việc hải quan ở sân bay Zaventem của Bỉ phát hiện nhiều kg thịt khỉ trong hành lý.

Số thịt khỉ bị hành khách lén lút tuồn vào châu Âu bị thu giữ - Ảnh: Europol
Số thịt khỉ bị hành khách lén lút tuồn vào châu Âu bị thu giữ - Ảnh: Europol

Một số điểm đáng lưu ý khác trong kết quả chiến dịch truy quét hàng giả, hàng kém chất lượng gồm: 

- Gần 9 tấn đường nhiễm phân bón bị thu giữ tại thủ đô Khartoum của Sudan.

- 70 kg lòng mề gà bảo quản trong formaldehyde bị phát hiện ở Indonesia.

- Cảnh sát Hi Lạp phát hiện ba nhà máy chuyên sản xuất rượu giả.

- Cảnh sát Pháp tiêu hủy 11kg châu chấu và 20kg nhộng bị thu giữ tại sân bay.

- 450 kg mật ong bị thu giữ tại Úc sau khi kiểm tra cho thấy đã bị pha loãng.

- Cảnh sát Bolivia phát hiện một nhà kho chứa hàng ngàn hộp cá trích và nhãn mác giả của một thương hiệu nổi tiếng khác của Peru.

- Cảnh sát Thái Lan phanh phui một mạng lưới nhập khẩu thịt trái phép từ Ấn Độ và tiêu hủy hơn 30 tấn thịt không đảm bảo chất lượng chuẩn bị được tuồn vào siêu thị.

- Cảnh sát Hàn Quốc bắt một người đàn ông bị nghi có liên quan tới đường dây buôn lậu thực phẩm chức năng hỗ trợ giảm cân chứa thành phần nguy hại. Theo Europol tổng giá trị bán ra của các sản phẩm giảm cân giả này ước tính lên tới 170.000 USD.

D. KIM THOA

Không thể phát hiện tổn thương não thai nhi đầu thai kỳ

Một thai phụ đang siêu âm kiểm tra tại Guatemala Ảnh: AFP
Một thai phụ đang siêu âm kiểm tra tại Guatemala - Ảnh: AFP

Các nhà nghiên cứu Mỹ ngày 30-3 công bố nghiên cứu này.

Reuters cho biết sản phụ trên sống tại Mỹ đã bị nhiễm virút Zika trong một chuyến du lịch đến Mexico, Guatemala và Belize hồi tháng 11-2015, do đó không thể xác định chính xác nơi đã lây nhiễm.

Nhóm nghiên cứu cho biết mãi đến khi 19 tuần thì kết quả siêu âm mới cho thấy những dấu hiệu đầu tiên của dị tật đầu nhỏ ở thai nhi.

Một nghiên cứu sau đó sử dụng ảnh cộng hưởng từ hay MRI cho thấy các dị tật đầu nhỏ một cách bao quát. Từ kích thước bình thường trong tuần thứ 16, não bắt đầu teo nhỏ dù kích thước vòng đầu vẫn chưa đủ nhỏ để phân loại là dị tật đầu nhỏ trong tuần thứ 20.

Thai phụ người Phần Lan này buộc phải bỏ thai nhi vào tuần thứ 21.

Reuters cho biết đến nay Zika vẫn chưa được chứng minh là gây ra dị tật đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh nhưng ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy mối liên kết giữa virút này với dị tật đầu nhỏ bất thường ở trẻ, vốn có thể dẫn đến các vấn đề về phát triển trí não.

Thông thường sự lây nhiễm virút Zika vẫn hiện diện trong máu từ 5 đến 7 ngày, tuy nhiên đối với sản phụ trên sau khi phá thai, virút vẫn ở trong máu của cô đến 10 ngày.

Bác sĩ nhi khoa Cheng Ying Ho thuộc Viện Nhi Quốc gia Mỹ cho biết phát hiện có thể đặt ra những câu hỏi về việc liệu có sự tương quan giữa thời gian nhiễm virút ở người mẹ và mức độ nghiêm trọng trong tổn thương não ở thai nhi.

Khám nghiệm tử thi thai nhi cho thấy có rất nhiều virút trong não, nhau thai và dây rốn và vẫn còn khả năng lây nhiễm virút.

​Phẫu thuật lấy khối nang sán dải heo trên não

Ba của bệnh nhi Lý Hùng đang chăm sóc bé sau hậu phẫu tại Bệnh viện - Ảnh: T.DƯƠNG

BS Đào Trung Hiếu, phó giám đốc Bệnh viện Nhi Đồng 1 TP.HCM, nhận xét đây là trường hợp rất hiếm gặp vì sán dải heo thường ở đường tiêu hóa, dưới da, chứ rất hiếm khi lên não. Chưa kể, hình ảnh chụp MRI não cho thấy bệnh nhi có một khối u, chứ không có hình ảnh của ấu trùng sán dải heo.

Cách đây 3 tháng, bệnh nhi Lý Hùng nhập viện Nhi Đồng 1 trong tình trạng tổng trạng kém, đi cầu liên tục, đau đầu ngày càng nhiều, yếu, tê nửa người.

Bệnh nhi bị suy giảm miễn dịch bẩm sinh, 16 tuổi nhưng chỉ nặng 20 kg, cao 1,2m. Lúc đầu, các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhi có khối u ở trong não. Do bệnh nhân có biểu hiện tăng áp lực nội sọ, yếu, tê nửa người chứng tỏ khối u đã chèn ép vào trung tâm não nên các bác sĩ đã quyết định phẫu thuật cho bệnh nhân.

Tuy nhiên, trước khi phẫu thuật các bác sĩ phải chăm sóc, điều trị nâng tổng trạng của bệnh nhi lên để bệnh nhi đủ sức trải qua một cuộc phẫu thuật.

Ngày 24-3, bệnh nhi đã được các bác sĩ mổ não để lấy một khối nang to bằng quả chôm chôm ra. Khi phẫu thuật, các bác sĩ mới biết khối nang có dịch và ấu trùng sán lá heo. 

BS Đào Trung Hiếu cho biết rất hiếm trường hợp nhiễm sán dải heo phải mổ não để điều trị như bệnh nhân này mà thường chỉ cần điều trị bằng thuốc.

Tuy nhiên, bệnh nhi này đã có biểu hiện tăng áp lực nội sọ, khối nang chèn ép vào trung tâm não nên phải mổ não để điều trị. Hiện sức khỏe của bệnh nhi đã ổn định.

Gia đình bệnh nhi này thường sử dụng nước giếng và nước suối (đây là những nguồn nước không sạch) nên có nguy cơ bị nhiễm ký sinh trùng.

THÙY DƯƠNG

Kê khai cũng khó kiểm soát giá thuốc

Cần kiểm soát chặt giá thuốc để người bệnh chi trả đúng với giá trị của thuốc - Ảnh: Hữu Khoa
Cần kiểm soát chặt giá thuốc để người bệnh chi trả đúng với giá trị của thuốc - Ảnh: Hữu Khoa

Theo danh sách Cục Quản lý dược công bố, đang có gần 15.000 thuốc được kê khai giá chưa hợp lý.

Ông Nguyễn Tá Tỉnh, trưởng ban dược - vật tư y tế, Bảo hiểm xã hội VN, cho biết từ tháng 9-2015 Cục Quản lý dược đã công bố danh sách gần 15.000 thuốc có giá kê khai, kê khai lại chưa hợp lý, Cục Quản lý dược, Bộ Y tế đã yêu cầu doanh nghiệp cung ứng giải trình và điều chỉnh giá kê khai.

Vẫn có hiện tượng kê khai khống giá thuốc với Cục Dược, kê khai giá “đón đầu”. Giá kê khai luôn cao hơn giá thực tế thị trường nên dù doanh nghiệp có tăng giá bao nhiêu, có đi đấu thầu thuốc giá cao thế nào cũng không bị phạt

PGS.TS.DS PHẠM KHÁNH PHONG LAN 
(phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM)

Bệnh viện, bảo hiểm cùng bối rối

Trong số gần 15.000 cái tên được Cục Quản lý dược công bố là có giá thuốc kê khai, kê khai lại không hợp lý, có trên 8.400 mặt hàng thuốc nhập khẩu, gần 6.500 mặt hàng sản xuất trong nước.

Có những mặt hàng đã kê khai, kê khai lại từ năm 2011-2015 và được xác định giá kê khai như vậy là chưa hợp lý, buộc phải kê khai lại.

Theo hướng dẫn ngày 16-3 của Bảo hiểm xã hội VN, cơ quan bảo hiểm và bệnh viện sẽ cùng đối chiếu, rà soát, trường hợp thuốc đã sử dụng, được thanh toán, nếu phát hiện kê khai, kê khai lại chưa hợp lý sẽ phải thu hồi khoản chênh lệch giá đó về quỹ bảo hiểm.

Đáng nói là công việc rà soát ở khoảng 1.200 bệnh viện trên toàn quốc, xem từ năm 2011 đến nay họ đã dùng những thuốc nào trong gần 15.000 thuốc bị kê khai, kê khai lại không hợp lý là một yêu cầu quá khó khăn, kể cả với cơ quan bảo hiểm và bệnh viện.

“Tại sao mỗi năm tổ liên ngành về giá thuốc không xem xét tính hợp lý của giá thuốc kê khai, kê khai lại một lần, nay họ rà soát và tung ra một chùm gần 15.000 thuốc kê khai không hợp lý từ 2011-2015, ước tính khoản tiền nếu thu hồi được cũng cả trăm tỉ đồng. Nhưng để đòi được rất mất công vì chúng tôi chỉ làm việc với bệnh viện, phải thanh toán khoản chênh lệch ấy với bệnh viện, mà bệnh viện thì đấu thầu, mua thuốc của công ty dược và cũng đã trả tiền” - một chuyên gia của Bảo hiểm xã hội VN nói về những rắc rối với những thuốc đã mua trước năm 2015.

Rắc rối hơn nữa ở nhóm thuốc trúng thầu sử dụng cho năm 2016 (nằm trong số 15.000 thuốc có giá kê khai chưa hợp lý), theo Bảo hiểm xã hội VN, nếu doanh nghiệp chưa hoàn tất thủ tục kê khai lại trên mạng của Cục Quản lý dược thì bệnh viện không được có thuốc, lấy thuốc ở đâu chữa bệnh?

Chưa kể người bệnh cũng bị thiệt thòi. Theo dược sĩ Nguyễn Thị Lầu - trưởng khoa dược Bệnh viện phụ sản Từ Dũ, TP.HCM, nếu không kiểm soát chặt chẽ để giá kê khai không phù hợp với giá trị thực của thuốc thì người bệnh sẽ trả thêm một khoản tiền vô lý, khiến họ thiệt thòi về tài chính, thêm khó khăn.

Giải quyết lúng túng này thế nào?

Trả lời Tuổi Trẻ, bà Tống Thị Song Hương, vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế, Bộ Y tế, cho hay đã nhận được văn bản của 2 địa phương (trong đó có TP.HCM) và một số bệnh viện lớn, đề nghị hướng dẫn giải quyết rắc rối này. “Việc kê khai, kê khai lại giá thuốc lại là công việc của bên Cục Quản lý dược” - bà Hương cho biết.

Ông Nguyễn Tá Tỉnh đề xuất nên giao doanh nghiệp tự kê khai và tự chịu trách nhiệm về giá kê khai của mình. Trường hợp doanh nghiệp kê khai sai về giá thuốc họ sẽ bị xử phạt nghiêm. Một chuyên gia khác thì cho rằng việc đấu thầu thuốc cho hơn 1.200 bệnh viện toàn quốc đều đang phải trông chờ vào việc đăng tải giá thuốc kê khai, kê khai lại tại Cục Quản lý dược.

“Việc này có gì khó đâu, theo tôi, nếu mời nhiều chuyên gia công nghệ thông tin và giá về xem xét giá kê khai và đăng tải thì hoàn thành việc công khai giá thuốc ngay thôi” - chuyên gia này cho biết.

Trong khi đó, bà Lưu Thị Thanh Huyền - phó giám đốc Bảo hiểm xã hội TP.HCM - cho biết khi tổ chức đấu thầu thuốc cung ứng vào bệnh viện, cơ quan chức năng phải căn cứ vào giá kê khai của doanh nghiệp để xây dựng giá kế hoạch.

Căn cứ để xây dựng giá kế hoạch là giá trúng thầu của các mặt hàng thuốc trong vòng một năm. Khi hội đồng đấu thầu chấm thuốc nào trúng thầu thì trong hồ sơ của doanh nghiệp đó đã có bảng giá kê khai của doanh nghiệp, có cam kết bán không quá giá kê khai theo quy định của Cục Dược. Khi phát hiện giá bán cao hơn giá kê khai, doanh nghiệp đó bị xử lý theo quy định và cơ quan bảo hiểm xã hội không thanh toán tiền chênh lệch do giá bán cao hơn giá kê khai.

“Bảo hiểm xã hội tuy có tham gia vào một số khâu của quá trình đấu thầu thuốc nhưng chúng tôi không thể biết được giá thuốc đó của doanh nghiệp có hợp lý hay không. Do vậy chúng tôi chỉ có thể rà soát lại giá thuốc để thanh toán cho người bệnh bảo hiểm y tế dựa trên giá kê khai được thông báo trên trang web của Cục Dược. Có những thuốc không có giá trên mạng của Cục Dược thì doanh nghiệp phải cam kết bán không quá giá kê khai”, bà Huyền nói.

Theo PGS.TS.DS Phạm Khánh Phong Lan - phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM, thị trường hiện có khoảng 30.000 thuốc nhưng việc kiểm soát giá thuốc của cơ quan chức năng còn lúng túng. Để giải quyết triệt để vấn đề này cần phải lành mạnh hóa thị trường bằng các quy định hạn chế tầng nấc trung gian, quy định thặng số tối đa của thuốc từ giá đầu tiên cho đến tay người sử dụng, chống kê khai giá khống, in giá thuốc lên bao bì...

Thu hồi nhiều chục tỉ tiền thuốc

Theo thông tin từ Bảo hiểm xã hội VN, vừa qua Quỹ bảo hiểm y tế đã thu hồi được 18 tỉ đồng, sau khi đàm phán với các nhà cung cấp gần 50 thuốc có hàm lượng lạ, hàm lượng không phổ biến có mức giá bất hợp lý và đã trúng thầu vào các bệnh viện. Ngoài ra, riêng TP.HCM thu được 20 tỉ đồng về quỹ do đàm phán với các nhà cung cấp có thuốc trúng thầu vào TP.HCM giá cao hơn các tỉnh thành khác.

Nhiều yếu tố quyết định giá thuốc

Giám đốc một doanh nghiệp sản xuất thuốc (xin giấu tên) cho hay theo quy định hiện nay, doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu thuốc muốn đưa thuốc ra thị trường phải nộp hồ sơ xin cấp số đăng ký lưu hành thuốc lên Cục Quản lý dược (Cục Dược, Bộ Y tế).

Khi có số đăng ký thuốc rồi doanh nghiệp mới báo giá thuốc về Cục Dược. Khi gửi báo giá về Cục Dược và được chấp thuận, Cục Dược mới đưa giá lên trang web của cục. Nếu không chấp thuận, Cục Dược đề nghị doanh nghiệp phải giảm xuống bằng giá công ty khác.

Nếu doanh nghiệp thấy yêu cầu giảm giá không phù hợp sẽ gửi văn bản giải trình với Cục Dược không giảm giá được thì “họ cứ để đấy” và không đưa giá thuốc của doanh nghiệp lên trang web của Cục Dược.

Theo vị giám đốc này, với thuốc bán tự do ngoài thị trường thì dù Cục Dược có đưa hay không đưa giá lên mạng thì doanh nghiệp vẫn bán theo giá đã báo. Nhưng với các thuốc trúng thầu cung ứng vào bệnh viện phục vụ bệnh nhân bảo hiểm y tế mà Cục Dược không đưa giá lên mạng thì không được thanh toán.

Trong khi bệnh viện đã lấy thuốc của doanh nghiệp cấp cho bệnh nhân nhưng không được bảo hiểm xã hội thanh toán lại thì bệnh viện không có tiền trả cho doanh nghiệp và chắc chắn bệnh viện cũng không lấy thuốc của doanh nghiệp nữa.

“Giá thành của viên thuốc phụ thuộc nhiều yếu tố như nguồn gốc nguyên liệu - phụ liệu, máy móc thiết bị, nhà xưởng, kỹ thuật và công nghệ sản xuất, lương công nhân, quảng cáo tiếp thị sản phẩm mới, vận chuyển... Ví dụ giá thuốc bán ở TP.HCM phải thấp hơn do sản xuất ở TP.HCM, nếu bán ở Hà Giang phải cao hơn vì phải tính chi phí vận chuyển, lưu kho, bảo quản” - vị giám đốc này nói.

LAN ANH - LÊ THANH HÀ (lananh@tuoitre.com.vn) (lethanhha@tuoitre.com.vn)

Ngồi lâu một chỗ, thật nguy!

Không những vậy, phân tích ở quy mô toàn cầu mới đây còn cho thấy trong các trường hợp tử vong do mọi nguyên nhân thì có khoảng 3,8% là do ngồi làm việc hơn 3 giờ/ngày.

Đó là kết luận của các nhà khoa học thuộc Đại học y khoa Sao Paulo (Brazil) khi họ phân tích dữ liệu trên 1,1 tỉ người ở 54 quốc gia. Họ còn phát hiện thêm thời gian sống ở mỗi người có thể kéo dài thêm được 0,2 năm nếu số giờ ngồi làm việc liên tục dưới 3 giờ hằng ngày, bất kể có tập thể dục hay không. Hơn nữa, thời gian ngồi càng giảm xuống, tỉ lệ tử vong cũng giảm theo đáng kể.

Tác giả nghiên cứu cho rằng kết quả này là động lực rất lớn để khuyến khích mọi người năng vận động và cũng là cách đơn giản nhất giúp giảm nguy cơ tử vong trên toàn thế giới.

BS HUỲNH KHIÊM HUY (Theo ajpmonline)

​Khi các bác sĩ đồng hành cùng mẹ nuôi con

Thế nhưng việc tiếp cận với giới chuyên gia y tế, bác sĩ để được tư vấn đầy đủ về việc nuôi con vẫn còn một khoảng cách nhất định.

“500 + giờ vàng” - cùng mẹ nuôi con khoa học

Nuôi con thì trăm mối suy tư, từ chuyện con bệnh, con ốm đến chuyện con thiếu cân, chuyện chọn dinh dưỡng cho con thế nào cho phù hợp với từng giai đoạn, ăn gì để con thông minh… Chuyện gì cũng mong được bác sĩ tư vấn để có được phương pháp nuôi con tốt nhất. Thế nhưng đâu thể có chuyện gì là cũng chạy đến bệnh viện để hỏi bác sĩ. Mà quỹ thời gian của các bác sĩ ở bệnh viện cũng hạn hẹp, khó thể giải đáp mọi thắc mắc của mình”, chị Ngọc Lan (TP. HCM) chia sẻ những tâm tư và khó khăn mình gặp phải trong việc nuôi con.

Không chỉ chị Ngọc Lan mà rất nhiều bà mẹ khác cùng những suy nghĩ như vậy. Thế mới thấy hành trình nuôi con đầy hạnh phúc nhưng cũng không thiếu những vấn đề mà các bà mẹ tự mình khó có thể tự tìm ra lời giải đáp.

Xuất phát từ thực tế này, tại hội thảo “Những nghiên cứu mới nhất về lợi ích của sữa công thức”, do Hội Nhi Khoa Việt Nam phối hợp với công ty Mead Johnson Nutrition Việt Nam tổ chức,  GS.TS Nguyễn Công Khanh, Chủ tịch Hội Nhi khoa Việt Nam đã kêu gọi đội ngũ bác sĩ, chuyên gia y tế trên cả nước cùng nhau tham gia chương trình “500+ giờ vàng”  tư vấn miễn phí giúp cho các bà mẹ Việt Nam nuôi con tốt hơn.

GS.TS Nguyễn Công Khanh, Chủ tịch Hội Nhi khoa Việt Nam đã kêu gọi đội ngũ bác sĩ, chuyên gia y tế trên cả nước cùng nhau tham gia chương trình “500+ giờ vàng”  tư vấn miễn phí.

Cho con nguồn dinh dưỡng tốt nhất

Cũng tại buổi hội thảo trên, TS. BS Collin Rudolph, nguyên Giáo sư của khoa Nhi Lâm Sàng, đại học California, hiện là Phó Chủ Tịch, lãnh đạo Bộ Phận Y Tế - phụ trách các vấn đề Y khoa Toàn cầu của Mead Johnson Nutrion chia sẻ: “Trẻ em sinh ra phải được uống sữa mẹ. Tuy nhiên trong những trường hợp bất khả kháng như mẹ không có sữa, trẻ cần phải có công thức dinh dưỡng thay thế phù hợp. Công thức đó phải giúp trẻ vừa khỏe mạnh, vừa phát triển trí não toàn diện”.

TS. BS Collin Rudolph lãnh đạo Bộ Phận Y Tế - phụ trách các vấn đề Y khoa Toàn cầu của Mead Johnson Nutrion trình bày những nghiên cứu khoa học mới nhất chứa DHA, các chất xơ PDX/GOS, Beta-Glucan

Trước hàng trăm bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng tham gia hội thảo,TS BS Rudolph đã trình bày những nghiên cứu khoa học mới nhất cho thấy công thức dinh dưỡng chứa DHA, các chất xơ PDX/GOS, Beta-Glucan… không chỉ giúp trẻ phát triển trí não tốt hơn mà còn giúp tăng cường hệ miễn dịch, giúp giảm số ngày trẻ bị bệnh cũng như giảm các triệu chứng dị ứng.

Đặc biệt, hàng loạt những chứng minh lâm sàng đã cho thấy, nếu trẻ được bổ sung DHA đúng hàm lượng khuyến cáo của WHO và FAO sẽ phát triển trí não tốt hơn thông qua cải thiện khả năng nhận thức, khả năng xử lý tình huống, vận động khéo léo, nhận biết và thể hiện cảm xúc tốt. DHA cũng có tác dụng làm giảm các triệu chứng dị ứng.

Hệ chất xơ PDX& GOS  giúp hỗ trợ sự tăng trưởng của vi khuẩn tốt trong đường ruột. Những vi khuẩn này sẽ tiết ra hợp chất tăng cường sức khỏe bằng cách thúc đẩy phản ứng miễn dịch. Một nghiên cứu khác trên người lớn cho thấy bổ sung Beta-Glucan giúp họ khoẻ mạnh hơn, giảm các nhiễm trùng đường hô hấp.

Như một mầm xanh đang lớn, bé không chỉ cần tình yêu thương của ba mẹ mà còn cần cả phương pháp chăm sóc, nuôi dưỡng khoa học để “mầm xanh” ấy phát triển toàn diện. Không ai khác, chính các chuyên gia y tế, bác sĩ là lực lượng tiên phong trong việc cung cấp những kiến thức khoa học giúp mẹ hiểu biết, tự tin hơn trong hành trình nuôi dưỡng thế hệ tương lai ưu tú.

 “500+ giờ vàng” tư vấn miễn phí được Hội Nhi khoa Việt Nam chủ trì thực hiện nhằm hưởng ứng chương trình ý nghĩa “Chung tay nuôi dưỡng thế hệ A+” do công ty Mead Johnson Nutrition khởi xướng.

Hàng tuần, ban tổ chức sẽ sắp xếp một số khung giờ cố định để mỗi bác sĩ có thể tư vấn trong vòng 1 giờ cho các bà mẹ nuôi con nhỏ thông qua website http://ift.tt/1XGep08 (hoặc qua điện thoại 19006602). Nội dung tư vấn rất đa dạng, gồm các vấn đề về dinh dưỡng, cách tương tác, nuôi dưỡng… để trẻ phát triển toàn diện.

Nội soi cắt kén khí phổi rất to

Ngày 30-3, bác sĩ Lê Quang Võ - giám đốc Bệnh viện Đa khoa TP Cần Thơ - cho biết êkip phẫu thuật khoa ngoại lồng ngực, gây mê hồi sức của bệnh viện vừa cắt kén khí phổi rất to qua nội soi, hiện sức khỏe bệnh nhân diễn biến tốt.

Ông T.V.H. (51 tuổi, ở huyện Thới Lai, Cần Thơ) đến bệnh viện khám trong tình trạng ho có đàm trắng đục thời gian lâu, khó thở.

Theo gia đình ông H., ông khó thở và nặng ngực (phải) gia tăng nhiều trong vài tháng gần đây, nhất là khi lao động, nên đến khám. Kết quả chụp MSCT ngực thấy ông H. có nhiều kén khí đỉnh phổi phải và kén khí phổi trái, kết quả chức năng hô hấp của ông H. bị tắc nghẽn đường dẫn khí nhỏ.

Các bác sĩ quyết định phẫu thuật nội soi vào khoang màng phổi phải, thấy kén khí ở thùy trên rất to (20x25cm) cùng nhiều kén nhỏ khác đẩy làm xẹp phổi phải của bệnh nhân nên đã cắt kén khí.

Theo các bác sĩ, kén khí phổi ở ông H. được hình thành nguyên phát (do trước đó bệnh nhân không có các bệnh lý mãn tính ở phổi). Kén khí lớn dần, chèn ép làm xẹp nhu mô phổi. Nếu không phát hiện phẫu thuật kịp thời có thể dẫn đến việc người bệnh rất khó thở, kén khí có thể vỡ, gây tràn khí màng phổi và tử vong.

​Vụ chẩn đoán sai, bệnh nhân tử vong: êkíp trực không sai sót?

Ôngng Đoàn Tấn Bửu, giám đốc Sở y tế tỉnh Đồng Tháp trong buổi họp báo - Ảnh: Ngọc Tài
Ôngng Đoàn Tấn Bửu, giám đốc Sở y tế Đồng Tháp, trong buổi họp báo - Ảnh: Ngọc Tài

Chiều 30-3, Sở Y tế tỉnh Đồng Tháp tổ chức họp báo để công bố kết luận của hội đồng chuyên môn về nguyên nhân tử vong của chị Lăng Thị Thúy Kiều, (38 tuổi, ngụ xã Long Hậu, huyện Lai Vung), bệnh nhân tử vong trong bài Chẩn đoán sai, bệnh nhân tử vong.

Theo báo cáo của Bệnh viện đa khoa huyện Lai Vung, chị Kiều nhập viện vào chiều 25-3, được chẩn đoán nhiễm trùng tiêu hóa. Do đánh giá đây là một ca bệnh nằm trong khả năng của tuyến huyện nên bệnh viện không cho chuyển viện.

Tuy nhiên, tối 26-3 thì bệnh tình trở nặng, mặc dù đã được các bác sỹ hồi sức cấp cứu, chuyển sang bệnh viện đa khoa Sa Đéc nhưng bệnh nhân đã tử vong trên đường chuyển viện.

Theo kết luận của hội đồng chuyên môn, chị Kiều tử vong do hội chứng não cấp. Tuy nhiên, kết luận chính thức vẫn phải chờ kết quả khám nghiệm pháp y của công an tỉnh Đồng Tháp.

Giải thích việc người nhà nhiều lần yêu cầu chuyển viện nhưng không được đồng ý, ông Đoàn Tấn Bửu, giám đốc Sở Y tế tỉnh Đồng Tháp, cho biết người nhà bệnh nhân có 2 lần yêu cầu chuyển viện. Tuy nhiên, do sức khỏe bệnh nhân bình thường, mạch, huyết áp ổn định, vẫn trong khả năng điều trị của bệnh viện tuyến huyện nên không cho chuyển.

Cũng theo ông Bửu, do đây là một ca bệnh khó, có diễn biến cấp tính, bất thường nên khó tiên lượng được bệnh.

“Do bệnh nhân không có những biểu hiện đặc trưng của hội chứng não cấp nên bệnh viện tuyến huyện rất khó chuẩn đoán. Những bác sĩ chồng chất kinh nghiệm trong hội đồng chuyên môn cũng nhìn nhận đây là một ca bệnh khó. Nếu qua khỏi, bệnh nhân cũng có những di chứng về sau”, ông Bửu nhìn nhận.

Ngay khi tiếp nhận thông tin trong bài viết “Chẩn đoán sai, bệnh nhân tử vong”, Bộ Y tế đã có công văn đề nghị giám đốc Sở Y tế Đồng Tháp xác minh, làm rõ vụ việc.

Bộ Y tế cũng yêu cầu Sở Y tế Đồng Tháp công khai thông tin về kết quả giải quyết sự việc nêu trên đồng thời báo cáo về Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Bộ Y tế trước ngày 8-4.

THÀNH NHƠN

Xét nghiệm tìm bệnh nhân zika, nơi nói nhiễm, nơi bảo không

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến chủ trì cuộc họp trực tuyến Ban chỉ đạo phòng chống dịch về nguy cơ dịch bệnh do virus zika ngày 30-3 tại Cục Y tế dự phòng - Ảnh: Trần Ngọc Kha
Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến chủ trì cuộc họp trực tuyến Ban chỉ đạo phòng chống dịch về nguy cơ dịch bệnh do virus zika ngày 30-3 tại Cục Y tế dự phòng - Ảnh: Trần Ngọc Kha

Kết thúc phiên họp, trả lời báo chí, TS Viên Quang Mai, Viện trưởng Viện Pasteur Nha Trang, cho biết kết quả kiểm tra mẫu máu của bốn bệnh nhân sốt nhẹ tại TP Nha Trang, TP Cam Ranh và huyện Diên Khánh (tỉnh Khánh Hòa) do viện này thực hiện cho kết quả dương tính với virut zika, do đó viện mới báo cáo Bộ Y tế.

“Chúng tôi xét nghiệm ra kết quả là dương tính chứ không có chuyện xét nghiệm nhầm mẫu máu đối chứng. Nhưng gởi ra Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương xét nghiệm lại các mẫu này thì ngoài đó cho kết quả là chưa đủ độ tin cậy, là âm tính với virut zika.

Do vậy, ngày mai (31-3), các chuyên gia xét nghiệm liên phòng thí nghiệm sẽ đến Khánh Hòa để kiểm tra tiếp. Phải kiểm tra chéo giữa các phòng thí nghiệm, rồi phải trao đổi với Tổ chức Y tế thế giới, Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ, rồi Bộ Y tế mới công bố chính thức là những ca này có mắc virut zika hay không”, ông Mai cho hay.

Theo ông Đặng Đức Anh, Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ T.Ư, kết quả xét nghiệm tại Viện với 4 mẫu bệnh phẩm ở Khánh Hòa gửi ra là âm tính với zika. Ông Đức Anh cũng cho biết hiện có 11 cơ sở ở VN có thể thực hiện xét nghiệm này.

Phát biểu tại phiên họp, đại diện các cảng vụ hàng không cho biết mỗi ngày riêng cửa khẩu Tân Sơn Nhất có 16.000 người nhập cảnh VN, cửa khẩu Nội Bài có 60-70 chuyến bay quốc tế đến. Tuy nhiên, hiện không thể tách và sàng lọc phát hiện sớm bệnh zika trong nhóm người đến từ vùng dịch. 

Biện pháp sàng lọc duy nhất hiện nay là đo nhiệt độ từ xa, nhưng 80% người bệnh zika không có biểu hiện trong giai đoạn ủ bệnh.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến, không sàng lọc được hết trong nhóm người đến từ vùng dịch (61 quốc gia) mà chỉ tập trung sàng lọc người đến từ Braxin, Colombia, Argentina và Panama.

Bà Tiến cũng yêu cầu phải kiểm tra chéo giữa các phòng thí nghiệm để có kết quả chuẩn xác nhất. 

Cho đến nay, Bộ Y tế khẳng định chưa có bệnh nhân zika nào được phát hiện ở VN.

DUY THANH - LAN ANH

Đình chỉ lưu hành vắc xin ngừa dại Lyssavac N 

Loại vắc xin này do Công ty Cadila Heathcare, Ấn Độ sản xuất, Công ty cổ phần xuất nhập khẩu y tế TP.HCM (Yteco) nhập khẩu, do nhà sản xuất không đáp ứng được các tiêu chuẩn thực hành sản xuất tốt (GMP), qua kết quả đánh giá của đoàn thanh tra của Tổ chức Y tế thế giới hồi tháng 10-2015.

Theo Cục Quản lý dược, hồi tháng 2 vừa qua nhà sản xuất cũng đã có văn thư thông báo tự nguyện thu hồi các lô Lyssavac N đã cung cấp vào VN từ tháng 4-2015, gồm các lô RO 107, RO 114 và RO 117.

Cục Quản lý Dược yêu cầu Công ty nhập khẩu và nhập khẩu ủy thác (Công ty cổ phần vắc xin và sinh phẩm Nam Hưng Việt) gửi thông báo thu hồi tới tất cả các cơ sở sử dụng vắc xin, tiến hành thu hồi toàn bộ lô vắc xin còn lại. Đồng thời báo cáo về Bộ Y tế số đã nhập khẩu, đã mua bán và sử dụng.

Xét nghiệm nhầm 4 trường hợp nghi nhiễm virus zika 

Nếu thông tin xác thực, đây là 4 người nhiễm virus zika đầu tiên tại VN, ngoại trừ một người Úc đến VN du lịch hồi cuối tháng 2, đầu tháng 3 và khi trở về Úc (ngày 8-3) được xác định là nhiễm virus zika.

Ngay lập tức một tờ báo lớn đã có thông tin có người nhiễm virus zika tại Khánh Hòa, VN. Khánh Hòa cũng là 1 trong 4 địa phương khách du lịch nhiễm zika đã đến trong thời gian ở VN nên nghi vấn 4 người nhiễm zika tại Khánh Hòa càng trở nên có cơ sở.

Tuy nhiên sau đó, Cục Y tế dự phòng có văn bản xác nhận tính đến 30-3 chưa có trường hợp nhiễm zika nào ở VN. Lý do nhầm lẫn là cơ sở xét nghiệm tại Khánh Hòa đã… nhầm mẫu bệnh phẩm lấy tại VN là mẫu đối chứng (mẫu nhiễm zika chuẩn để đối chiếu).

Hiện xét nghiệm xác định lại tại Viện Vệ sinh dịch tễ T.Ư đã cho kết quả 4 trường hợp trên không nhiễm virus zika.

Chiều nay 30-3, Bộ Y tế cũng sẽ tổ chức một phiên họp trực tuyến do Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến chủ trì, với các điểm cầu là các địa phương nghi ngờ có mầm bệnh zika như TP.HCM, Khánh Hòa và Tây Nguyên.

Bồi thường sau tai biến văcxin: Không cần xác định lý do?

Số ca mắc bệnh sốt xuất huyết từng tăng rất cao trong năm 2015. Trong ảnh: trẻ mắc sốt xuất huyết điều trị tại Bệnh viện Nhi Đồng 2, TP.HCM - Ảnh minh họa: Hữu Khoa
Số ca mắc bệnh sốt xuất huyết từng tăng rất cao trong năm 2015. Trong ảnh: trẻ mắc sốt xuất huyết điều trị tại Bệnh viện Nhi Đồng 2, TP.HCM - Ảnh minh họa: Hữu Khoa

Một ngày trước khi nhập viện do sốt cao, bé Hưng được tiêm văcxin ngừa lao tại trạm y tế xã.

“Bệnh viện nói con tôi chết không phải do tiêm văcxin, mà do sốc nhiễm khuẩn, viêm phổi và tiêu chảy”- anh Duy, bố bé Hưng, đau buồn kể.

Khó xác định

Bé Hưng được tiêm văcxin ngừa lao buổi sáng 25-3, bé có hơi sốt (cặp nhiệt độ là 37,4 độ C). Tiêm khoảng 9g sáng thì đến 2g chiều bé bắt đầu sốt cao.

Theo khoa hồi sức cấp cứu Bệnh viện Nhi Hải Dương, lúc vào viện bé Hưng sốt liên tục và bệnh biến chuyển nặng từ ngày 28-3, khi cấy máu tìm được một số vi khuẩn, nhưng dự kiến ngày 30-3 mới có kết quả toàn bộ, bên cạnh các triệu chứng viêm 
phổi và tiêu chảy.

Dù cái chết của bé Hưng đến giờ được xác định chưa liên quan đến tiêm chủng, nhưng trước khi tiêm văcxin bé không có biểu hiện gì đặc biệt, các triệu chứng nặng xuất hiện sau tiêm.

Trước đó, cái chết của một bé 5 tuổi tiêm văcxin ngừa viêm màng não do não mô cầu ở Ninh Bình cũng được xác định là không liên quan tới văcxin, vì thời điểm tiêm ngừa cách thời điểm tử vong tới 5 ngày.

Theo Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế, trung bình mỗi năm có 10-15 trường hợp tử vong sau tiêm văcxin, tuy nhiên tính từ năm 2007 đến nay chưa có trường hợp nào được xác định có liên quan đến văcxin hay dịch vụ tiêm chủng, mà đều được xác định là do phản ứng quá mẫn của cơ thể trẻ như 3 bé tử vong cuối năm 2015, đầu năm 2016 tại Thanh Hóa, Nghệ An và Bắc Ninh, do bệnh trùng lặp..., tất cả đều không được bồi thường tai biến sau tiêm văcxin.

Bồi thường thế nào?

Nghị định tiêm chủng được Bộ Y tế xây dựng và đang đi đến những bước cuối cùng trước khi trình Chính phủ sẽ có điểm mới lần đầu tiên được đặt ra là bồi thường cho các tai biến sau tiêm văcxin.

Ông Trần Đắc Phu, cục trưởng Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế, cho biết nhóm soạn thảo nghị định có đặt vấn đề với các trường hợp tai biến sau tiêm không cần xác định có do văcxin hay dịch vụ tiêm chủng hay không mới bồi thường như dự thảo trước đây.

Theo ông Phu, có những trường hợp tai biến không xác định được nguyên nhân, và nếu có đi xác định từng trường hợp cũng 
sẽ rất khó khăn.

Về nguồn tài chính để thực hiện bồi thường, ông Phu cho biết trường hợp xác định nguyên nhân là do văcxin, do dịch vụ tiêm chủng, do cán bộ tiêm chủng yếu kém trong khâu khám sàng lọc... thì những bộ phận đó phải chi trả bồi thường.

Trường hợp không xác định được (tai biến do phản ứng quá mẫn của cơ thể trẻ) thì có thể ngân sách sẽ bồi thường. “Tất cả những vấn đề đều đang ở khâu bàn thảo”- ông Phu nói.

Còn rất nhiều vấn đề để dịch vụ tiêm chủng ở VN có quy định ở đầy đủ các khâu. Còn như hiện nay, khi đưa con đi tiêm ngừa (qua khám sàng lọc các bé đủ điều kiện sức khỏe mới được tiêm chủng) các bậc cha mẹ có nguy cơ “may nhờ rủi chịu”.

Mỗi ngày ở VN có 70 bé dưới 1 tuổi tử vong không rõ nguyên nhân, trong đó có thể có những em bé có liên quan tới tiêm chủng và có sẵn các bệnh lý nền. Nhưng nếu khâu khám sàng lọc được tốt hơn, sàng lọc được các bé có bệnh sẵn có hoặc có cơ địa dị ứng... sẽ có thể giảm được nhiều hơn các tai biến sau tiêm.

Bên cạnh đó, nếu sớm có quy định về bồi thường sau tai biến văcxin thì sẽ tránh được tình trạng người tiêm chủng, bệnh viện và giới chức y tế lúng túng không biết ai phải chịu trách nhiệm mỗi 
khi có tai biến xảy ra.

Nhiều loại bệnh đang bùng phát mạnh

Các bệnh như thủy đậu, tay chân miệng, sốt xuất huyết đang bùng phát mạnh. Theo ông Trần Đắc Phu, mỗi tuần đang có khoảng 400 ca mắc tay chân miệng mới, số mắc tập trung ở các tỉnh thành phía Nam như TP.HCM, Long An, Đồng Tháp, Bà Rịa - Vũng Tàu…, tại Hà Nội số mắc không cao nhưng đã xuất hiện các ca bệnh tay chân miệng nhiễm chủng virút độc lực cao EV 71.

Bên cạnh đó, 3 tháng đầu năm đã có trên 4.300 ca thủy đậu được ghi nhận, tập trung tại các tỉnh thành như Nghệ An, Hà Nội, Yên Bái, Kon Tum, Đà Nẵng. Trong số các bé mắc có cả trẻ đã tiêm văcxin ngừa thủy đậu.

LAN ANH (lananh@tuoitre.com.vn)

Thứ Ba, 29 tháng 3, 2016

Cụ ông suýt chết nghẹn do hàm răng giả

TTO - Trong lúc ngủ, một cụ ông 95 tuổi (ở TP Đồng Hới, Quảng Bình) quên tháo hàm răng giả, khiến hàm răng rơi xuống cổ. Sáng dậy cụ kêu đau tức ngực và không nuốt được nên người nhà đưa vào cấp cứu.

Sáng 28-3, cụ ông được người nhà đưa vào cấp cứu tại Bệnh viện hữu nghị Việt Nam - Cuba Đồng Hới trong tình trạng đau tức ngực cảm giác khó thở, nuốt khó.

Các bác sĩ phát hiện hàm răng giả của cụ rơi xuống vòm họng và mắc kẹt ở đó, các bác sĩ đã lấy hàm răng giả ra cho cụ. May mắn là hàm răng to nên chỉ mắc kẹt trong vòm họng. Nếu nhỏ đã có thể rơi vào khí quản và cụ ông có thể không qua khỏi nếu không cấp cứu kịp thời.

Bác sĩ khuyên người có răng giả nên cẩn thận, tốt nhất là tháo ra trước khi ngủ, tránh trường hợp ngủ say, hàm răng giả rơi ra gây nguy hiểm đến tính mạng.

NHẬT MINH

Thành lập hội đồng chuyên môn vụ chẩn đoán sai, bệnh nhân tử vong

Bệnh viện đa khoa Lai Vung, nơi xảy ra vụ việc - Ảnh: T.NHƠN

Theo ông Bửu, việc thành lập hội đồng chuyên môn để đưa ra những nhận định sơ bộ ban đầu và tìm nguyên nhân tử vong.

“Hội đồng chuyên môn sẽ có lãnh đạo Sở Y tế, phòng chuyên môn, lãnh đạo các bệnh viện, các bác sĩ có phẩm chất, trình độ chuyên môn cao để phân tích, tham gia góp ý kiến về nguyên nhân khiến chị Kiều tử vong” - ông Bửu cho biết.

Theo ông Bửu, bước đầu Sở Y tế đã nhận được báo cáo vụ việc của ban giám đốc bệnh viện đa khoa huyện Lai Vung. Căn cứ vào hồ sơ bệnh án, đánh giá lâm sàng của đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng trực của bệnh viện, Sở đang phân tích để có những nhìn nhận ban đầu về sự việc.

Song ông Bửu cho rằng nguyên nhân tử vong của chị Kiều phải chờ kết luận chính thức từ cơ quan giám định pháp y công an tỉnh Đồng Tháp.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Võ Thành Thái, giám đốc đa khoa bệnh Lai Vung cho biết do chưa đủ cơ sở xác định nguyên nhân tử vong, phải chờ kết quả giám định pháp y nên bước đầu chỉ có thể xác định bệnh nhân Kiều tử vong liên quan đến bệnh về não.

Cũng theo ông Thái, do diễn biến bệnh quá nhanh, khó tiên lượng, đội ngũ ê kíp trực còn thiếu kinh nghiệm trong việc chẩn đoán, xử trí nên xảy ra sự việc đáng tiếc trên.

“Chiều nay lãnh đạo bệnh viện sẽ họp chuyên môn với Sở Y tế để xác định bước đầu nguyên nhân tử vong, từ đó bước đầu giải quyết sự việc” bác sỹ Thái nói.

Như Tuổi Trẻ đã đưa tin, chị Lăng Thị Thúy Kiều (38 tuổi, ngụ xã Long Hậu, huyện Lai Vung, tỉnh Đồng Tháp) nhập viện tại bệnh viện đa khoa huyện Lai Vung ngày 25-3 và được chẩn đoán bị nhiễm trùng tiêu hóa.

Ngày 26-3, sức khỏe chị Kiều trở nặng, mặc cho người nhà nhiều lần đòi chuyển viện tuy nhiên không được bệnh viện đoa khoa Lai Vung đồng ý với lý do “nằm trong khả năng của bệnh viện”.

Khoảng 20g ngày 26-3, chị Kiều tử vong trên đường chuyển viện sang bệnh viện đa khoa Sa Đéc. Nhận định ban đầu của giám đốc bệnh viện đa khoa Lai Vung, nguyên nhân khiến chị Kiều tử vong có thể do hội chứng não cấp.

THÀNH NHƠN

Tế bào gốc giúp phục hồi tủy sống

Điều này có thể mở ra cơ hội điều trị cho những bệnh nhân bị tổn thương các loại thần kinh liên quan đến vận động.

Các nhà nghiên cứu thuộc Trường ĐH California (San Diego, Mỹ) cùng với các đồng nghiệp tại Nhật Bản đã tiêm các tế bào gốc tiền thân thần kinh vào các vùng tổn thương ở tủy sống của chuột.

Họ nhận thấy các tế bào này phát triển nhanh chóng ngoài cả mức dự kiến và có thể thay thế được các mô bị mất cũng như hình thành các khớp thần kinh chức năng. Nhờ đó có thể kích hoạt cử động chân trước của những con chuột nhiều hơn so với trước khi tiêm tế bào gốc.

Các nhà nghiên cứu hi vọng nếu thành công hơn nữa trên những mô hình thí nghiệm động vật và cả thử nghiệm trên người, liệu pháp này sẽ cung cấp một cách thức điều trị an toàn và hiệu quả một cách bền vững.

BS NGUYỄN TẤT BÌNH (Theo SDHS News Release)

Siết khâu sản xuất thực phẩm chức năng

Đây là ý kiến của Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) Nguyễn Thanh Phong tại hội thảo lấy ý kiến xây dựng tài liệu hướng dẫn thực hành tốt sản xuất (GMP) với thực phẩm chức năng, tổ chức ngày 29-3 tại Hà Nội.

Theo ông Phong, hiện có trên 20.000 sản phẩm thực phẩm chức năng đã công bố tiêu chuẩn chất lượng tại Cục An toàn thực phẩm, trong số này có 60-65% sản phẩm sản xuất tại VN, 35-40% sản phẩm nhập ngoại.

Trong số trên 1.000 cơ sở sản xuất thực phẩm chức năng trong nước, ông Phong cho biết qua kiểm tra phát hiện nhiều cơ sở có dây chuyền sản xuất sơ sài, chưa đảm bảo tiêu chuẩn vệ sinh, sản xuất các sản phẩm mắc lỗi, không đạt về hàm 
lượng hoạt chất...

“Việc áp dụng tiêu chuẩn GMP với thực phẩm chức năng cũng là nhằm tăng cường chất lượng sản phẩm. Mục tiêu của Bộ Y tế là giữa năm 2017 có thể ban hành tiêu chuẩn này với thực phẩm chức năng, nhưng chúng tôi không quy định cứng ngay để tránh cho doanh nghiệp không đủ điều kiện áp dụng, quy định thành ra khó khả thi, mà sẽ có lộ trình. Khi áp dụng chính thức, khoảng hơn 1/2 doanh nghiệp không đủ điều kiện sản xuất và họ có thể phải thuê gia công sản phẩm tại nhà máy đạt GMP như với thuốc hiện nay” - ông Phong cho biết.

Theo ông Lê Văn Truyền - nguyên thứ trưởng Bộ Y tế, năm 1996 VN bắt đầu áp dụng GMP với sản xuất dược phẩm và đã có nhiều ý kiến chuyên gia và nhà quản lý bất đồng với quy định này, cho rằng doanh nghiệp VN chưa đủ khả năng và điều kiện để sản xuất theo tiêu chuẩn GMP.

Nhưng đến nay thực tế cho thấy áp dụng GMP trong sản xuất thuốc là hợp lý và nhằm mục tiêu bảo đảm chất lượng sản phẩm.

Lâm Đồng nâng mức cảnh báo dịch do virút Zika

Theo quy trình phòng chống dịch bệnh do virút Zika được Bộ Y tế ban hành, mức độ 2 là mức độ có ca nhiễm do virút gây ra. Sở Y tế Lâm Đồng đưa ra lý giải hiện Lâm Đồng chưa phát hiện có ca bệnh nhiễm virút Zika trong cộng đồng và việc nâng mức độ cảnh báo là việc làm thận trọng của ngành y tế Lâm Đồng cũng như các tỉnh khác được Bộ Y tế chỉ đạo phải nâng mức cảnh báo chung.

Trước đó, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã thông báo một du khách người Úc đến Việt Nam vào ngày 26-2. Sau khi về nước, ngày 8-3, du khách này có các triệu chứng nhiễm virút Zika.

Trong thời gian ở Việt Nam, người này đã đến TP.HCM, Lâm Đồng, Khánh Hòa và Bình Thuận.

Bác sĩ Đồng Sĩ Quang, trưởng phòng nghiệp vụ y dược (Sở Y tế tỉnh Lâm Đồng), cho rằng: “Dù thời gian du khách người Úc ở Việt Nam khá trùng khớp với thời gian ủ và phát bệnh nhưng chưa hẳn du khách này bị nhiễm virút Zika ở Việt Nam. Hiện vẫn chưa phát hiện có virút Zika trong cộng đồng nên chúng ta phải bình tĩnh”.

​Sức khoẻ của bạn: Biến chứng giãn tĩnh mạch thực quản 

Ảnh minh họa
Ảnh minh họa

Mời quý thính giả cùng nghe ThS. BS Trần Ngọc Lưu Phương - Trưởng Đơn vị Tiêu hoá can thiệp BV Nguyễn Tri Phương, giảng viên ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch - chia sẻ, để hiểu rõ hơn về nguyên nhân của biến chứng giãn tĩnh mạch thực quản, mức độ nguy hiểm, cách điều trị và phòng ngừa... trong chương trình Sức khoẻ của bạn kì này.

>> Audio Sức khoẻ của bạn

Đang tải audio...

"Sức khoẻ của bạn: Biến chứng giãn tĩnh mạch thực quản "

6 chiêu dạy con biết cách tránh xa "yêu râu xanh"

Trên đây là một trong những lời khuyên của giảng viên Lê Phạm Phương Lan (khoa tâm lý ĐH Nguyễn Huệ, Đồng Nai) để giúp trẻ tự vệ trước ý đồ đen tối của kẻ xấu.

Theo tác giả, trước những thông tin về việc nhiều học sinh đã nghỉ học, không dám đến trường vì sợ bị lạm dụng, quấy rối tình dục thời gian gần đây ở một số trường tiểu học đã gióng hồi chuông cảnh tỉnh các bậc phụ huynh và các nhà giáo dục cần phải làm gì để giúp trẻ nhận biết các dấu hiệu dâm ô nguy hại đến bản thân và biết cách tự bảo vệ mình.

Đây là một việc làm rất cần thiết nhưng rất đỗi khó khăn, nhất là khi nói chuyện với trẻ lứa tuổi tiểu học, các em còn quá ngây thơ, trong trắng. Nếu không khéo, chúng ta có thể làm cho trẻ cảm thấy thế giới thật là phức tạp, sinh ra tâm lý bi quan, bất mãn.

Do đó việc quan trọng hơn cả là dạy trẻ biết làm chủ cơ thể mình, phải luôn tâm niệm rằng “chỉ có chính bản thân con, không ai được quyền động chạm, sờ nắn vào những điểm nhạy cảm trên cơ thể của con”.

Nhằm góp thêm một góc nhìn khác, Tuổi Trẻ Online giới thiệu 6 "chiêu" giúp trẻ tự bảo vệ mình để tránh xa "yêu râu xanh":

Mời bạn xem clip cảnh báo về tình trạng lạm dụng tình dục ở trẻ em của Quỹ dân số LHQ - Nguồn: YouTube

1. Đưa ra những dấu hiệu nổi bật của hành vi dâm ô: Không có sự khác nhau nhiều về dấu hiệu xâm hại tình dục cho bé trai cũng như bé gái. Các bé đều có thể bị lạm dụng, quấy rối như nhau; chỉ khác nhau về biểu hiện tiếp cận các bé của người xấu.

Cha mẹ có thể đưa bé vào những tình huống như có người tự nhiên cho trẻ quà bánh, đồ chơi, được chăm sóc đặc biệt mà không cần lý do hoặc nói những lời ngon ngọt, dụ dỗ.

Sau đó rủ rê, gạ gẫm bé đi chơi xa hay vào chỗ tối tăm, vắng vẻ rồi sờ soạng các bộ phận nhạy cảm, vùng kín trên cơ thể, rồi có thể tiến xa hơn là làm nhục và gây tổn thương bé…

2. Cho trẻ trải nghiệm tình huống giống như thật: Hãy lồng vào những câu chuyện thực tế để bé nhận thấy được đâu là hành vi xâm hại hoặc làm nhục từ người khác, phải cố gắng bình tĩnh biết tìm cách làm đối tượng mất tập trung như kêu la ầm ĩ, cắn vào tay, rên khóc (như bị đau quá), chạy ra ngoài nhờ mọi người giúp đỡ.

Phụ huynh cần trang bị cho con khả năng tự bảo vệ trước những hành vi trên. Trong hoàn cảnh bình thường, trẻ có thể “thực hành” rất chính xác cho phụ huynh, nhưng khi nguy hiểm xảy ra bé có thể hoảng loạn, rất có thể trẻ không biết xử trí như thế nào, nên nếu có dịp cha mẹ phải cùng con củng cố thường xuyên.

3. Để trẻ thục luyện nhiều lần: Phải thực hiện nhiều lầnvới những hoàn cảnh, tình huống khác nhau giúp chúng thấu hiểu và nhớ lâu. Cha mẹ phải cùng con thực hành nhiều lần chứ không nên chỉ dừng lại việc dạy trẻ bằng lý thuyết suông, hay những câu chuyện cứng nhắc, máy móc. Dạy con không có phương pháp nào là vạn năng, cha mẹ hãy khéo léo kết hợp nhiều hình thức như xem video clip về những cảnh tương tự để bé trải nghiệm cảm xúc thật sự nếu mình rơi vào tình huống đó.

4. Dạy con nói “không” với việc nhận quà bánh hay tự ý đi chơi theo người khác: Dạy trẻ phép từ chối lịch sự là kỹ năng biết tự chủ và tiết chế nhu cầu bản thân trước những cám dỗ từ những món quà bắt mắt, hấp dẫn.

Khi chưa có sự cho phép của cha mẹ, con không được nhận bất kỳ thứ gì của ai, đi đến nơi xa lạ có nguy cơ hại cho bản thân dù có thích thú đến mức nào.

Khi người khác dụ dỗ, rủ rê, cho cái này cái kia, đưa đi chỗ này chỗ nọ, cha mẹ cần dạy trẻ biết tỏ thái độ dứt khoát, kiên quyết.

5. Rèn cho trẻ kỹ năng cơ bản để nhanh chóng phát hiện dấu hiệu khả nghi: Hãy lưu ý với trẻ trong quá trình giao tiếp, cần phát huy kỹ năng quan sát những biểu hiện bề ngoài như nét mặt, cử chỉ, điệu bộ của người đối diện để nhận biết có sự nguy hiểm nào rình rập; giữ khoảng cách an toàn hoặc đứng ở nơi đông người để có thể kêu gọi sự giúp đỡ nếu có biểu hiện của sự tấn công, xâm hại.

Trong quá trình sinh hoạt hay học tập, các em nên đi theo nhóm để bảo vệ, giúp đỡ nhau khi gặp tình huống bị người khác dở trò đồi bại.  

6. Vẽ đường cho hươu chạy đúng: Luôn gợi mở và gần gũi lắng nghe con để chúng tin tưởng kể ngay với bạn những dấu hiệu của nguy cơ xâm hại tình dục mà bé gặp phải. Phụ huynh phải chủ động khi bàn vấn đề xâm hại tình dục với trẻ và tỏ ra đúng mực, không quá hoảng hốt, tức tối.

Thái độ đó khiến trẻ nhìn vấn đề một cách khoa học hơn, tự nhiên hơn và cũng không quá lo sợ khi hòa nhập vào xã hội.

Thêm vào đó, người lớn phải có thái độ chân thành để giữa trẻ và người lớn có thể có những thảo luận thật sự, không e ngại, cũng không được lãng tránh kiểu “Con mình còn bé không biết có quan tâm đến vấn đề này không? Nói ra chắc gì con đã hiểu”.  Đây chính là cách “vẽ đường cho hươu chạy” đúng để tránh hậu quả xấu nhất có thể xảy ra.

Cha mẹ phải luôn có nhận thức đúng đắn, thái độ tích cực và cách hành xử tôn trọng, bình tĩnh tiếp nhận mọi tình huống xảy ra. Sẵn sàng giải quyết bất kỳ vấn đề nào của trẻ là yêu cầu cần thiết cần có trong giáo dục hiểu về giới tính, sức khỏe sinh sản nói chung và trong dạy trẻ cách ứng phó với hành vi dâm ô, xâm hại tình dục trẻ em nói riêng.     

LÊ PHẠM PHƯƠNG LAN